Beslissingen van boven voor de man in de sleuf

BLOG
Innovatie
René Frinks
Commercieel manager bij Heijmans
22 oktober 2021

Als de werkelijkheid van vandaag de tekeningen vanuit het verleden inhaalt, heb je al snel graafschade. Als je vervolgens bedenkt dat er 700.000 graafprojecten per jaar zijn, dan zul je begrijpen dat die graafschade enorm is. Veiligheid en persoonlijk comfort komen in het geding. Tijd om onze infra eens onder de loep te nemen. 

Voordat er een vraag komt, is hij er al jaren mee bezig. Als commercieel manager bij Heijmans ziet hij de veranderingen al in een vroeg stadium om zich heen. Zijn werk bestaat deels uit het beantwoorden van de volgende vragen: waar gaat de markt heen, waar willen wij heen en met wie willen we dat organiseren? Zelfs na bijna 25 werkjaren bij Heijmans lijkt René Frinks zich hier geen moment te vervelen. “Als mens krijg je hier wel echt kansen.” 

10.000 volt

René geniet van het goede leven, maar maakt zich ook zorgen om later. Hij vertelt een verhaal dat indruk maakte en nu deels bepaalt hoe zijn werkweek eruitziet. “Terwijl onze werknemer dacht dat de kabel spanningsloos was, normaal staat daar 10.000 volt op, is hij daar aan het werk. Ineens gaan bij de musical Soldaat van Oranje de lichten aan en ging er vol vermogen op die kabel. En waar hij in de buurt stond, waar hij net aan gewerkt had, dat ontplofte gewoon. Daar was ik van geschrokken, want dat hoor ik dan, omdat ik me met graafschade bezighoud. Die man zag ik daarna op een braderie in Bergen op Zoom met zijn vrouw en kinderen lopen, hij is er gelukkig goed vanaf gekomen. Maar toen dacht ik: René, hier kun jij dus wat aan doen!” 

Verschillend belang, gezamenlijk doel

Voor hem is dít verhaal zijn intrinsieke motivatie om zich vanuit Heijmans – bedrijfsoverstijgend – in te spannen voor het bestuur van vereniging KLO, Kabel- en LeidingOverleg. “Ik doe het voor de mensen buiten.” Maar wat doet hij dan precies? Komt-ie, bereid je voor op een o-zo-belangrijke introductie. “Bij graafschadepreventie kijk je verder dan puur bedrijfsbelang. In aanvang gaat het om schijnbaar tegengestelde belangen. De aannemer wil dat zijn mensen veilig werken, de netbeheerder wil dat zijn klanten een net hebben dat altijd beschikbaar is en voor de gemeente, de beheerders openbare ruimte, gaat het om een goede omgeving, om de burgers. Door graafschade lopen projecten uit, burgers kunnen er niet langs, want dat moet gerepareerd worden. Nou, wij dienen alle belangen – dat is wat ons bindt. Wat het superuitdagend maakt, is dat iedereen er vanuit zijn eigen vakgroep in zit en het op zijn eigen manier wil oplossen. En het makkelijkste is natuurlijk wanneer een ander dat probleem oplost. Nu doen we dit met zijn drieën en iedereen doet een deel. Daar zijn we strikt op.” 

WIBON

Er volgt een inkijkje in de WIBON, Wet Informatie-uitwisseling boven- en ondergrondse netten en netwerken. Deze Wet wordt één keer in de vijf jaar herijkt en in 2022 is er weer zo’n moment. Binnen het KLO hebben alle betrokkenen de koppen bij elkaar gestoken en zichzelf ingegraven in het onderwerp. De drie doelgroepen, grondroerders, netbeheerders en overheid, komen samen met een plan. Een plan dat door het leven gaat onder de naam CROW500 en bedoeld is als de richtlijn onder de wettelijke kapstok. Onthoud deze term, want iedereen die zich op enige wijze onder de grond wil begeven, moet hier gewoon van weten. 

Tijdsperceptie

Maar zo’n gezamenlijk plan heeft nogal wat voeten in de aarde. “Vanuit het bestuur zoeken wij constant draagvlak. We hebben één probleem en een gezamenlijk einddoel.” Te weten: het voorkomen van graafschades. Maar die drie doelgroepen hebben naast een verschillend belang, zoals hierboven beschreven, ook allemaal een andere kijk op zaken, vertelt René. Denk maar eens aan hun perceptie op het begrip tijd. Terwijl de aannemer gewoon gaat doen, want dat doen doeners, denken de andere partijen er liever wat langer over na. “Voor iedere partij is het tempo wennen.” Maar tempo maken is zo langzamerhand wel nodig richting de oplossing voor al die graafschade. 

Die schade is namelijk behoorlijk. Zo zijn er maar liefst 45.000 schades per jaar te melden. En dit aantal loopt op, want met de energietransitie en de digitalisering worden steden regelmatig ondersteboven gekeerd. En dan liggen de glasvezelkabels ook nog eens boven de nieuw aan te leggen warmteleidingen … Vodafone, Ziggo en KPN vragen zich terecht af: hoe gaan we dit doen? Want laten we wel wezen, ook jij wilt ’s avonds kunnen genieten van een lekker kopje koffie en gewoon je appjes kunnen versturen. 

Nog meer schade

Meer grondwerk betekent meer graven en meer graven zorgt op zijn beurt weer voor meer graafschade. Veel van die graafschade is vermijdbaar. En dat is toch op zijn minst opmerkelijk te noemen. Telt een gewaarschuwd graver niet voor twee? Schade komt onder meer door foute tekeningen en door het ontbreken van graafmeldingen. Menig lezer zal zich nu achter de oren krabben, hoe kan dat? René: “130 jaar geleden gingen de eerste leidingen de grond in, toen zijn er ook al tekeningen gemaakt, maar door omleggingen en kopieën kloppen deze niet meer. Wat we moeten doen: tekeningen checken voordat we aan de slag gaan.” En dat checken doe je met proefsleuven, door extra geld en tijd beschikbaar te stellen. “Dit gaat over het voortraject. Het gaat om het ontwerp van de opdrachtgever en niet om de uitvoering van de aannemer. Dat staat in de CROW500-richtlijnen. Dit regel je weken c.q. maanden van tevoren, zodat je de juiste gegevens beschikbaar hebt.” 

IMG_0542

Disclaimers

Laten we voor de volledigheid de beerput van juristen en disclaimers opengooien, dan is meteen duidelijk waarom je dit voortraject wilt. Op dit moment vult de netbeheerder in welke actie niet of niet juist is uitgevoerd, waardoor schade is ontstaan. Nu wil René absoluut niet beweren dat dit geen objectieve weergave van de werkelijkheid is, maar het is wel het verhaal van alleen de netbeheerder. René verduidelijkt dit. “Als je een ongeluk krijgt met je auto, dan vullen beide partijen een schadeformulier in en lost de verzekeringsmaatschappij dit op. Wij [de grondroerders] maken iets kapot en de netbeheerder schrijft zijn visie op. We moeten er samen uitkomen, dus ook samen zo’n ‘schadeformulier’ invullen. Die hele juridisering van: de aannemer sloopt en is dus aansprakelijk veroorzaakt een enorme juridische strijd.” Dat kan ook anders. Nu willen de grote partijen in de wereld van grondroerders samen met de aangesloten netbeheerders het juiste voorbeeldgedrag tonen: wat is hier nu gebeurd en op welke manier kunnen wij hier sámen uitkomen. Misschien scheelt dat nog wel meer tijd, moeite en geld dan elkaars aansprakelijkheid juridisch aan te vechten. 

Toehoorders

De controle op naleving van de CROW500 wordt vanaf 2022 door Agentschap Telecom geïntensiveerd. Want even ter verduidelijking, we hebben het steeds over drie partijen, maar in werkelijkheid zijn het er zes. Naast de grondroerder, de netbeheerder en de aanvragers in de vorm van gemeente, woningcorporatie en dergelijke, zijn er ook toehoorders. Het Agentschap Telecom, het ministerie van Economische Zaken en het Kadaster. 

80/20

Zoals voor veel zaken geldt het 80/20-principe ook voor grondwerken. 20% van de partijen verzorgt 80% van het werk. Aan de overige 80% de oproep zich vooral ook aan te sluiten. Want samen verzetten we bergen grondwerk, of liever gezegd: graafwerk. Aansluiten betekent gebruikmaken van een andere grondhouding, een gedragsverandering zogezegd. “We zijn al een poos bezig, maar het biedt nog niet voldoende soelaas.” Voor René zaak om zich af te vragen: doen wij wel de juiste dingen? 

C5P-app

Maar dat is ook wel wat kort door de bocht nu de speciaal ontwikkelde app – de C5P-app – nog in de pilotfase zit. Deze app verbindt alle partijen om zo graafschade te voorkomen en wordt vanaf 2022 officieel ingezet. Wat een feest zal dat zijn! René: “Iedereen moet ‘m gaan gebruiken. Vanuit initiatiefnemers is dit echt heel belangrijk.”  

Vanuit het KLO gaat deze boodschap door alle brancheorganisaties heen. De campagnes gaan draaien, events worden opgetuigd, vragenuurtjes voorbereid. Alles om die app tot een daverend succes te maken. 

En terwijl de app zich richt op de voorkant, is René in zijn hoofd alweer bezig met de achterkant van dit verhaal. “700.000 projecten per jaar, dat zijn heel veel mensen. Hoe gaan we al die graafploegen bereiken? Hoe bereik je de man in de sleuf?” Maar daarover een andere keer meer ...