Wat asfalteren te schaften heeft met duurzaamheid

    Tim Rietmeijer
    Adviseur Duurzaamheid & EMVI-Coördinator

    In de duurzame schaftkeet van KWS is het muisstil, want voor het zetten van koffie hoeft het aggregaat niet meer aan. De Infrastructuurbranche zet flinke stappen in verduurzaming. Dat wegen duurzaam aangelegd kunnen worden, bewijst KWS. Van aggregaat naar zonnepaneel en van diesel naar waterstof.

    Tijdens zijn afstuderen werd het hem duidelijk, hij wilde verder in het duurzame veld. Aan het woord is Tim Rietmeijer, coördinator duurzaamheid en EMVI-coördinator bij KWS. In 2018 afgestudeerd aan de Hogeschool Utrecht in ruimtelijke ordening en planologie met als specialisme stedelijk metabolisme. “Circulariteit is er eigenlijk al jaren, maar het werd grotendeels genegeerd. Bedrijven die hun zaken jarenlang op de ‘ouderwetse’ manier hadden uitgevoerd, zeiden: ‘Broeikaseffect? Welk broeikaseffect?’ Maar nu beginnen we er wat van te merken en moeten we af van deze ouderwetse manier van werken, wonen en leven.” Tim ziet het oplossen van dit vraagstuk als een leuke uitdaging, helemaal omdat de branche waarin hij werkt een flinke opgave heeft.

    IMG_20200422_132704 (1)
    EMVI-beloftes

    KWS heeft zichzelf scherpe doelen gesteld: emissieloos in 2025 en volledig circulair in 2040. Tim richt zich in zijn rol nu met name op het eerste doel. Een jaar geleden haakte hij aan bij twee projecten van de vestiging Amsterdam-Utrecht.

    1. Amsterdam Houthavens, daar werkt KWS aan de kadeconstructies en de maaiveldinrichting.
    2. Samenwerkingsovereenkomst-Oost (SOK-Oost), Een overeenkomst van vier jaar waarbij KWS dagelijks en niet-dagelijks klein en groot onderhoud van stoepen en wegen uitvoert.

    Als voorloper zette KWS gedurfde doelstellingen op papier voor de inschrijvingen en nu is het aan Tim om het team te helpen ze te halen. Dat het niet om blufpoker gaat, bewijzen de resultaten. Hij noemt een paar EMVI-beloftes op: “Ritregistratie, CO2-uitstootregistratie, CO2-vermindering, elektrificatie van het materieel: zowel handgereedschap als klein en middelgroot. Afhankelijk van wat er nu op de markt beschikbaar is.” En om de successen als een olievlek uit te breiden, is hij nu samen met zijn bedrijfsleider Pepijn Kok onderdeel van de landelijke duurzaamheid-ambassadeursgroep.

    Schaftkeet

    Tim bedacht een duurzame schaftkeet. Hij ging daarvoor in 

    gesprek met leveranciersvanzonnepanelen voor woonhuizen. “Maar die zeiden al snel dat dat toch niet hun pakkie-an was. Die zonnepanelen worden zo ontworpen dat ze altijd aan het net 

    geplugd moeten zitten.” Hij vindt gehoor bij De Groene Aggregaat die al bezig is met hybride aggregaten voor de bouw en bij Top Systems die al ervaren is met het verduurzamen van campers. “Andere vorm, zelfde inhoud”, zegt Tim over die laatste.

    “Eerst kijk je naar het type aggregaat dat in de keet zit, dus hoeveel

    stroom levert het, hoeveel kWh heeft-ie, hoeveel benzine verbruikt-ie en ho

    20200415_111358

    e lang staat-ie aan om te voorzien in de 

    stroomvraag tijdens de schaft. Dus voor koffiezetten, water koken, tosti’s maken, dat soort dingen. Vervolgens vertaal je dat door naar: als het koffiezetapparaat een half uur aanstaat, hoeveel stroom heeft-ie dan gevraagd? Hoeveel stroom hebben de andere apparaten gevraagd en welke accu-hoeveelheid/kWh heb ik nodig om daarin te voorzien?”

    Uitvraag

    En al snel leert hij van de leverancier dat er nog meer input nodig is, want alleen de stroomvraag is niet voldoende. “Ik kreeg de vraag: Heb je informatie over de maximale gelijktijdige belasting? Wat voor omvormer moet erin? Hoeveel Watt-piek wil je per zonnepaneel hebben? Ik heb heel veel geleerd over de nuance in de uitvraag”, concludeert Tim.

    Koffiezetten

    Na een paar maanden staan er een duurzame, kleine schaftkeet en een duurzame, grote asfaltkeet klaar. En de reacties zijn lovend. Waar Tim direct juichend naast de schaftkeet stond, moesten de vakmannen nog even wennen aan de nieuwe manier van koffiezetten. Waar ze normaal een half uur koffie lieten pruttelen, wordt-ie nu direct gezet in de thermoskan. Inmiddels zijn de mannen van de kleine keet blij en is de asfaltploeg lyrisch, volgens Tim.

    CO2-reductie

    Beide schaftketen hebben een modulair accupakket onder de bank liggen, de kleine keet beschikt over vijf kWh, de grote over tien kWh. De kleine keet heeft vier zonnepanelen op het dak die op jaarbasis 935 kWh leveren en de CO2-reductie is maar liefst 1691 kg per jaar. De grote asfaltkeet, formaat vrachtwagentrailer, heeft een accupakket van tien kWh en maakt gebruik van zes zonnepanelen die 1632 kWh per jaar leveren. CO2-reductie op jaarbasis is 2590 kg.

    Vijf dagen per week, twee keer een half uur schaften op een dag is met gemak haalbaar. Want na een kleine twee maanden testen lijkt het erop dat het lichtaggregaat – dat voor de zekerheid is ingebouwd – overbodig is. Tim: “De trend in de data wijst erop dat we zelfs in de minder zonnige maanden geen aggregaat nodig hebben. We kijken uit naar de wintermaanden.”

    Toekomst

    Een deel van de overproductie van de zonnepanelen wordt nu direct gebruikt en een deel gaat helaas verloren. Het idee is om de set-up uit te breiden en ook de WattSun portable batterijen in de keet op te laden. Toekomstmuziek is alle zonne-energie op de bouwplaats opvangen en later inzetten.

    Elektrisch materieel

    Nog iets waar Tim veel energie in steekt, is het testen van elektrisch materieel. Hij is verbaasd over de snelheid en de krachtlevering. Maar hoe goed het ook werkt, de accuduur is nog niet optimaal. “Voor handgereedschap kun je makkelijk meerdere accu’s aanschaffen.” Maar bij groter materieel zijn de uitdagingen iets groter. Zo vertelt Tim over testen waarbij materieel dat zes tot acht uur mee zou moeten gaan, na drie en een half uur al leeg is, en opgeladen moet worden voor maar liefst zeven tot acht uur.

    Een ander nadeel is dat materieel tijdens het opladen niet onbeveiligd kan blijven staan, dat betekent dagelijks ophalen en afleveren. Tim: “Het gaat nu nog ten koste van productie en efficiency.” En ook de oplaadinfrastructuur is nog niet op orde, waardoor bijvoorbeeld de stoppen doorslaan tijdens het opladen. Het is tijd voor bouwhubs met krachtstroom.

    Toch is Tim positief en vindt hij de voortrekkersrol een prima positie. “Het is echt van meerwaarde, je laat aan anderen zien dat het kan.”

    Mogelijke opties

    Emissieloos in 2025 is een realistisch doel, maar hangt wel een beetje af van de omwisseling van machines. Na tien jaar is het materieel aan vervanging toe. En ja, waar kies je dan voor? Volgens Tim zijn dit de opties: stage 5-motoren, HVO, NoNox-filters en waterstof.

    “Ik houd alle mogelijke opties waar we wat mee kunnen in de gaten en zodra de kansen reëel worden, bel ik aan bij Pepijn zodat we meteen stappen kunnen zetten.” De drie stappen zijn volgens hem: inleiden, durven testen en dan investeren.

    In 2018 was de PlasticRoad van KWS, Wavin en Total een wereldprimeur, hoe staat het daar nu mee?

    PlasticRoad-aanleg-Giethoorn

    Tim: “Na twee jaar testen in Zwolle en Giethoorn is vorige maand de miljoenste fietser over de pilotlocatie in Zwolle gegaan. De PlasticRoad is een eigen bedrijf geworden met een eigen productielijn die vanaf het eerste kwartaal van 2021 PlasticRoad-elementen produceert.” Nieuwsgierig naar de PlasticRoad? Lees dan de nieuwsbrief van PlasticRoad en dit blog uit 2018 waarin Pepijn Kok er meer over vertelt.

     

     

    Vraag aan het netwerk van Urban-Innovators:
    “Zodra waterstof werkbaar is, hoe kunnen we dit zo veilig en snel mogelijk implementeren?”


    Nog geen lid van Urban-Innovators? Blijf op de hoogte van nieuws en relevante blogs.

    Aanmelden

     

    Lees verder

    Bloggers uitgelicht

    Kirsten Bekkers
    Kirsten Bekkers
    Ruimtelijk onderzoeker conceptontwikkeling
    Jan Nathan Rozendaal
    Jan Nathan Rozendaal
    Burgemeester gemeente Elburg
    Astrid Nienhuis
    Astrid Nienhuis
    Burgemeester gemeente Heemstede
    Andy van den Dobbelsteen
    Andy van den Dobbelsteen
    Hoogleraar Climate Design & Sustainability, fac. Bouwkunde TU Delft