Het zoet is eruit gehaald voor agrariërs, nu blijft het zuur over

    Samir Bensliman
    Proces- en procedurebegeleider ruimtelijke planvorming

    Er zijn maar liefst 24 Natura 2000-gebieden in de provincie Overijssel. Ieder gebied zijn eigen plan. Twee jaar geleden vertelde Samir Bensliman , proces- en procedurebegeleider bij de provincie, over het belang van natuurbehoud en de problemen rondom stikstof. Hoe staan de natuurgebieden er vandaag de dag bij?

    Samir houdt zich nog dagelijks bezig met de inpassingsplannen die worden vastgesteld. Hij is nog steeds geen ecoloog, maar zijn kennis over de Overijsselse flora en fauna is wel bijgespijkerd. “Het waren leerzame jaren.”

    Vastgesteld plan

    Van de 24 plannen zijn er inmiddels 10 vastgesteld. Ieder vastgesteld plan is reden voor taart. “Er zijn er nu een aantal gemaakt, aan andere wordt gewerkt en in een aantal gebieden wordt er al uitgevoerd.” Ieder gebied kent zijn eigen snelheid, dit heeft volgens Samir te maken met de complexiteit en de gevoeligheden per gebied. “Er zijn ook wezenlijke discussies die gevoerd worden; zo is er in één gebied een waterwingebied én verdroging. Dat zijn lastige afwegingen.” 

    Het blijft vooraf lastig inschatten hoe Statenleden reageren en of de plannen uiteindelijk worden vastgesteld. “We organiseren veldexcursies en informeren ze voorafgaand aan de besluitvorming over welke maatregelen er in het gebied worden getroffen, zodat ze zich een goed beeld kunnen vormen en weten dat – ook al is niet iedereen het ermee eens – het proces zorgvuldig is doorlopen.”

    Natuurbelang 

    Om processen zo soepel mogelijk te laten verlopen, buurt hij soms ook bij onze oosterburen. Want wanneer agrariërs als gevolg van herstelmaatregelen in een Natura 2000-gebied zich aan allerlei beperkingen moeten houden en er strak over de grens een vergunning wordt aangevraagd voor een extra schuur voor 80.000 kippen, dan is dit reden om hier aandacht voor te vragen bij Duitse overheden. “Je vraagt je dan af of je daar iets aan kunt doen. Wij komen op voor de belangen van de natuurgebieden, het is lastig aan de omgeving uit te leggen dat als wij kosten nog moeite sparen om de natuur te herstellen en te versterken, een agrariër over de grens dit teniet zou doen. Bovendien wil je ook draagvlak in het gebied voor de herstelmaatregelen.” De milieueffecten van deze bewuste bedrijfsuitbreiding op het Natura 2000-gebied in Overijssel zijn door de Duitse gemeente in kaart gebracht. Door technische maatregelen die binnen het bedrijf worden genomen, gaat de natuur er in dit geval zelfs op vooruit. 

    Gebiedsadviseur

    Sinds enkele maanden is Samir niet alleen betrokken bij uitgekristalliseerde plannen, maar ook bij het proces aan de voorkant. Voor drie gebieden in Dinkelland is hij namens de provincie de gebiedsadviseur, zoals dat heet. “Ik ben de schakel tussen de provincie en de projectorganisatie en intern het eerste aanspreekpunt bij vragen over de voortgang. Daarnaast zorg ik ervoor dat de provinciale belangen binnen de projecten worden geborgd.” 

    Stikstof 

    En in deze rol heeft hij ook meer zicht op de consequenties voor agrariërs. De stikstofproblematiek heeft behoorlijk wat stof doen opwaaien in de afgelopen jaren. Samir: “De PAS [Programmatische Aanpak Stikstof] is onderuitgehaald door de Raad van State. Het idee daarachter was: we treffen maatregelen in de natuur en de natuur wordt daarmee weerbaarder tegen stikstof en andere invloeden van buiten, en dat leidt tot extra vergunningsruimte voor agrariërs. Een echte polderafspraak, én én. Normaal zou je verwachten: eerst moet je de maatregelen uitvoeren en dan kun je vergunningen uitgeven. Alleen in Nederland waren wij al vergunningen aan het uitgeven vooruitlopend op de resultaten. Dat mocht dus niet, dus het zoet is er nu uit gehaald en het zuur gaat nog wel even door voor de agrariërs.” En het zuur voor de agrariërs zijn in dit geval de effecten van natuurherstelmaatregelen voor hun bedrijfsvoering.

    “We zijn als provincie a) verplicht om de natuurherstelmaatregelen uit te voeren, die voortvloeien uit Europese wet- en regelgeving. En b) doen we niets, dan duurt het alleen maar langer voordat er weer ontwikkelruimte ontstaat”. De agrariërs zijn ongerust door alles wat er op ze afkomt. Boeren worden beperkt en hun toekomst is onzeker. 


    Gevolgen 

    Als landbouwgrond natuurgebied wordt, dan heeft dit gevolgen voor de boeren. Samir legt uit wat dat betekent. “Per bedrijf wordt gezocht naar maatwerk: is er vervangende grond in de buurt beschikbaar, is bedrijfsverplaatsing mogelijk. Wat zijn de wensen van de agrariër? Niet iedere agrariër is bereid om het bedrijf te verplaatsen. Er is ook sprake van een emotionele binding, zeker als het bedrijf al vijf generaties lang op dezelfde locatie is gevestigd. Uitgangspunt is dat de agrariërs financieel gecompenseerd worden voor de schade die ze leiden als gevolg van de maatregelen.”

    Vooralsnog hebben de boerenprotesten niet tot vertraging geleid rondom de besluitvorming van de Natura 2000-gebieden. “De plannen worden nog steeds vastgesteld en er wordt niet op de rem getrapt.” 

    Bomenkap

    Ook bomenkap gaat gepaard met emoties. “Als bomenkap nodig is voor de ontwikkeling van nieuwe heide, dan is dat vaak lastig uitleggen. Mensen waarderen bos om in te recreëren, en vragen zich ook af hoe het kappen zich verhoudt tot discussies rondom het verminderen van CO². Mensen zien omgekapte bomen liggen en dat leidt tot vragen en discussies. Plannen op papier zijn toch anders dan wanneer de zaag erin gaat. Dan is het zichtbaar.” Goed om te weten dat de provincie tot wel een miljoen bomen terugplant in Overijssel. 

    Doorgaan

    De plannen staan vooralsnog niet ter discussie. Samen met andere partijen pakt de provincie door en samen staat in dit geval voor Samen werkt beter, waar alle belanghebbenden bij aangesloten zijn. Denk hierbij ook aan gemeenten, LTO en Staatsbosbeheer. “Je moet het wel samen doen, in je eentje als provincie wordt het lastig. Ik ben geen ecoloog, maar de biodiversiteit is achteruitgegaan en je ziet dat de droge seizoenen flink invloed hebben. We moeten door.”


    Op de hoogte blijven van interessante verhalen van professionals? Meld je dan aan bij de community.

    Aanmelden community

     

    Lees verder

    Bloggers uitgelicht

    Kirsten Bekkers
    Kirsten Bekkers
    Ruimtelijk onderzoeker conceptontwikkeling
    Jan Nathan Rozendaal
    Jan Nathan Rozendaal
    Burgemeester gemeente Elburg
    Astrid Nienhuis
    Astrid Nienhuis
    Burgemeester gemeente Heemstede
    Andy van den Dobbelsteen
    Andy van den Dobbelsteen
    Hoogleraar Climate Design & Sustainability, fac. Bouwkunde TU Delft