'Zelfkennis is de basis'

BLOG
Projectmanagement
Dick van Harlingen
Commercieel Directeur bij VHGM
12 oktober 2021

Projectteams in de warmtetransitie moeten beter gaan samenwerken, vindt Dick van Harlingen van ingenieursbureau VHGM. Om dat voor elkaar te krijgen moeten ze wel de menselijke kant in de techniek toelaten. “Je krijgt meer synergie in de samenwerking als je je kwetsbaarheid toont.”

Lange tijd zag het er niet naar uit dat Dick van Harlingen zou toetreden tot het familiebedrijf dat zijn vader in 2002 opstartte, VHGM. Er was zoveel meer te zien in het leven dan alleen school en werken. Na het MBO infratechniek op het ROC studeerde hij vervolgens Civiele Techniek aan de Haagse Hogeschool en ging na zijn afstuderen op reis om na alle techniek de menselijke kant de ruimte te geven. Inmiddels werkt hij alweer ruim vijf jaar fulltime bij ingenieursbureau VHGM. In zijn vrije tijd volgt hij diverse studies, kookt hij graag voor vrienden en familie en staat hij onder meer dagelijks anderhalf uur op zijn yogamat.

Energie uit bodem en water

VHGM is gespecialiseerd in hernieuwbare energie uit bodem en water: open en gesloten bodemsystemen tot 500 meter onder de grond en systemen die werken op basis van warmte uit afvalwater, drinkwater of oppervlaktewater. Sinds 2020 combineert Dick bij VHGM de functie van commercieel directeur met die van adviseur in projecten. “We richten ons zowel op ontwerp als op advisering en begeleiding op projectbasis. Daarnaast werken we veel aan gebiedsplannen voor gemeenten. Vanwege de energietransitie een interessante groeimarkt voor nieuwbouw, maar ook voor bestaande bouw.”

Puzzel

De afgelopen jaren werkte VHGM in verschillende gemeentes mee aan wijkuitvoeringsplannen in de Proeftuinen om bestaande wijken van het gas af te krijgen. Dick: “Wij hebben de taak om samen met projectpartijen optimale duurzame bodemenergiesystemen te realiseren. Daarin leveren wij technische, juridische en financiële kennis van bodemenergie en aquathermie als onderdeel van het projectteam. De laatste jaren zijn ook de bewonerscollectieven daarbij gekomen. Veel stakeholders en veel belangen dus. Een hele puzzel.”

Samenwerken als missie

Dicks missie: de menselijke kant naar de techniek brengen, met als doel de samenwerking binnen teams te verbeteren. Daarbij gaat het hem zowel om VHGM zelf als om de teams in projecten, doorgaans bestaande uit opdrachtgevers, ontwikkelaars, ESCo’s (Energy Service Companies), installateurs, boorbedrijven en overheden. “Elke keer merk ik hoezeer het eindresultaat afhangt van hoe we als partijen met elkaar samenwerken.” 

Naar de omgeving kijken

Dit samenwerken komt bij bodemenergiesystemen, zoals warmte-koude-opslag (WKO), onder meer tot uiting in de zogenoemde energiebalans. Regelgeving vereist dat er per systeem een bepaalde mate van energiebalans in de bodem moet zijn, legt Dick uit. “Bij woningen is de verwarmingsvraag echter altijd veel groter dan de koeltevraag. Een nabijgelegen bedrijf heeft wellicht warmte over, terwijl de woningen tekort hebben. Door naar de omgeving te kijken en elkaar de hand toe te steken kun je zo’n situatie oplossen. Daarvoor moeten partijen wel hun focus op het eigen stukje loslaten.”

Bespreekbaar maken

Vorig jaar volgde Dick de studie HR Business Partner, waarin hij zich onder meer verdiepte in de manier waarop mensen binnen organisaties optimaal functioneren. Binnen het familiebedrijf heeft hij inmiddels ook personeelstaken in zijn pakket. “Ik ben ervan overtuigd dat mensen het beste gedijen als ze vooral kunnen doen waar ze goed in zijn. Het is daarom zaak om in je organisatie en in je project te zorgen voor een diversiteit aan kwaliteiten die elkaar aanvullen. Dat moet je dan wel open met elkaar bespreken. Dat laatste gebeurt in onze wereld vaak nog onvoldoende.”

Katwijk

De wijk Hoornes in Katwijk is voor Dick een voorbeeld van slim samenwerken. “In deze wijk werken we samen met De WarmteTransitieMakers uit Utrecht. Ze kwamen via e-mail met ons in contact omdat ze een technische vraag hadden. In Katwijk begeleiden De WarmteTransitieMakers het hele proces naar een integraal energiesysteem met een warmtenet van bron naar woning, met veel inbreng van onderop. Wij verzorgen de bronzijde van dat systeem, want dat is waar wij goed in zijn.”

Kwetsbaarheid

Wat er nodig is om een goede samenwerking te krijgen? Allemaal dingen die met de menselijke kant te maken hebben, zegt Dick. Allereerst de bereidheid om te leren en dingen te verkennen. En de bereidheid om samen met de andere partijen naar de rolverdeling te kijken. De moed opbrengen om eerlijk te zeggen ‘dit kan ik niet zo goed’ als dat zo is, maakt het eenvoudiger om het te leren. “Ik probeer zelf onder meer het goede voorbeeld te geven door te melden dat ik drie keer gezakt ben voor mijn basisexamen bodemenergie,” zegt hij lachend. “Het is niet makkelijk, maar je krijgt meer synergie in de samenwerking als je je kwetsbaarheid toont. Ook de gunfactor binnen het team neemt toe, want niemand is perfect.”

Zelfkennis

De basis voor dit alles is zelfkennis, daar is Dick van overtuigd. “Je draagt naar buiten wat er vanbinnen zit. In de yoga kent men de metafoor ‘micro- en macrokosmos’, in de bijbel staat ‘zo boven, zo beneden’. Praktisch: je moet jouw unieke rol als persoon en als organisatie leren kennen door jezelf vragen te stellen en kritisch te zijn. Daarvoor moet je eerlijk zijn en met compassie naar jezelf en andere kunnen kijken. Vanuit die kennis ga je een samenwerking aan.” En na een korte stilte: “Ik heb er begrip voor als mensen dit soft vinden. Dat is ook oké, ieder zijn of haar eigen manier, toch?”