Veilig vernuft neemt maatschappelijke taak over

BLOG
Projectmanagement
Jordy Mintjes
Adviseur integrale veiligheid in de bouwbranche
24 november 2021

Veiligheid en gezondheid liggen in elkaars verlengde. Alleen veiligheid is meer van de korte termijn en gezondheid meer van de lange termijn. Zeer letterlijk: veiligheid voorop. De vooruitstrevende hogere veiligheidskundige Jordy Mintjes heeft wel beeld bij de veiligheid van vandaag en de gezondheid van morgen.

Antea Group vroeg Jordy zo’n vier jaar geleden om bij hen te komen werken. Zijn opdracht: ga netwerken binnen de Antea Group en ga zorgen dat veiligheid en gezondheid meer gaat leven bij ons en bij onze klantenkring. Als projectleider veiligheidskunde is Jordy nu betrokken bij hele gave en grote projecten met betrekking tot de bouw en tot veilig wonen in de wijk. 

Een grote verantwoordelijkheid, maar keuzes worden altijd gemaakt in een team. “Je bent altijd adviserend en ondersteunend aan een technisch manager of een projectmanager. En mocht er onverhoopt toch een onveilige situatie ontstaan, dan komt dat nooit door één ontbrekende factor, het zijn er altijd een stuk of 27. Wat je dan doet is onderzoeken wat beter kan. Alles wat je doet, doe je voor de medewerkers, zodat zij weer veilig thuiskomen.”  

Bouwveiligheid

Laten we eerst praten over de bouw. “De scope is bouwveiligheid en onderhoudsveiligheid.” Niemand wil het 8 uurjournaal halen met een stadiontribune die is ingestort of met een brug die in het water belandt. “Wij helpen de klant met het opzetten van een dossier vooraf en vanuit dat dossier gaan wij v&g-plannen maken. Dus het veiligheids- en gezondheidsplan omtrent het ontwerp. Is het goed ontworpen, kunnen de mensen veilig werken tijdens de uitvoering? Doet de uitvoerende partij ook wel wat binnen de richtlijnen valt, een stukje compliance en nog verder, houden ze rekening met de omgeving? Kunnen veiligheid en gezondheid nog een stukje beter? En daar begeleiden we de opdrachtgever in en die is daar content mee.”

Houding en gedrag

Er is een ontwikkeling gaande, vertelt Jordy. Van tot de tanden toe bewapende opdrachtgevers met wet- en regelgeving over veiligheid – wat een geld, tijd en frustratie zal dat kosten–, naar een verandering in houding en gedrag. Die verandering houdt in dat opdrachtgevers zich niet meer vastbijten in regelgeving, maar pragmatisch willen meedenken over veiligheid. Ze steken de hand daarbij ook in eigen boezem, veiligheid is niet alleen meer een ‘uitvoerend ding’. “Opdrachtgevers willen vooraf al meedenken in het proces en gedurende alle faseringen meekijken.” En ook niet onbelangrijk, dat vooraf meedenken mag inmiddels geld kosten. Een fijne ontwikkeling in de afgelopen vier jaar, vindt Jordy. Bovendien weet hij dat samen een kopje koffie drinken, sparren over veiligheid en het uitspreken van verwachtingen een stuk goedkoper is dan het opstellen van een papieren tijger aan regels. Veiligheid is dus kostenbesparend. En niet alle regelgeving is verkeerd natuurlijk. Er is veel wet- en regelgeving ter bevordering van veiligheid en die wordt dan ook geïmplementeerd in projecten en machines. 

Op dit moment werkt Jordy voor het Rijksvastgoedbedrijf om de veiligheid en risico’s van precaire gebouwen beter in beeld te krijgen. Jordy is trots op dit project en zijn team. Er gaan deuren open van gebouwen die normaal gesloten blijven. Gebouwen met een verhoogd risico. Hoe hebben die risico’s betrekking op de werkzaamheden, op de maintenance? Is de arbeidsveiligheid te garanderen en kijkend naar de gezondheid van de bewoners, worden die niet gek van continu hamergeklop? Er zitten namelijk bewoners bij die voor een aantal jaren geen kant op kunnen. 

Innovatie

Veiligheid en gezondheid vragen ook om de nodige innovatie. Een mooi staaltje hiervan is Spot de robothond. Gebieden die gevaarlijk zijn om te betreden, daar stuur je Spot op af. Die loopt daar een rondje en komt met de juiste info weer terug.   

Indirecte omgeving

En een plaatje van de dichtbij zijnde toekomst heeft Jordy ook wel in zijn hoofd. “Bouwactiviteiten zijn veiligheidsgevoelig. In Alpen aan de Rijn was er een omvallende kraan, op de Rijnsstraat een dodelijk ongeval door iets dat van de kraan naar beneden viel. Bouwen an sich is een risicovol proces, waarbij er al wel veel wordt gekeken naar de directe omgeving, maar minder naar de indirecte omgeving.” Een omgeving waarvoor Jordy wel een lans wil breken, want ook daar zijn risico’s groot. Wat hij bedoelt, legt hij uit aan de hand van een voorbeeld dat ook op hem persoonlijk betrekking had. 

“Onlangs was de A12 afgesloten; vanuit een goede overweging door RWS bedacht. Want dan kunnen zij aan een stuk door veilig werken, hebben zij hun projectgebied veilig afgebakend. Alleen daardoor was er wel een piek in de file. Kijk ik naar mezelf: ik kom vanuit Almere naar Oosterhout rijden, wat ik ging doen was de sluiproutes zoeken om de file te vermijden. Indirect zorg ik voor verhoogd risico bij tussendoorstraatjes waar toevallig een basisschool staat. Dat betekent dus verder denken en dat is een lastig onderwerp. Je stakeholdersanalyse wordt zo tig keer groter. Het besef moet er zijn dat er meer is, meer dan een gebouw neerplanten of een weg afsluiten. En daar zijn wij mee bezig.” 

Jordy wil de indirecte veiligheid graag visualiseren, zodat de projectspecifieke risico’s in 3D-kaart worden gebracht. Dan is voor iedereen in één oogopslag te snappen welke omgevingsrisico’s er zijn. “Je kunt inzoomen op de weg of iets dergelijks. Wat gebeurt daar nou? En je kunt de tijd ook mee laten lopen. Zo maak je de dynamische bouwwereld kenbaar op de kaart.” Jordy en andere vooruitstrevende veiligheidsdeskundigen hebben er zin in, nu nog een proeftuin vinden om verder te ontwikkelen. 

Veiligheid verrijkt

Gezondheid verrijkt veiligheid ook, maar dat gedachtegoed wordt nog niet breed gedragen. Jordy: “Gezondheid is een onderbelicht onderwerp. Er zijn nog geen vastgestelde kaders, die komen nu wel, maar de urgentie ontbreekt. Gezondheid is echt net zo belangrijk als veiligheid. Denk aan asbest, maar ook aan geluid. Geluid doet veel met mensen. Ik was in New York en echt compleet overprikkeld door al die lichten en dat geluid.” Factoren waar wijken zeker in kunnen verbeteren, volgens Jordy. En op korte termijn heb je daar niets aan, maar op de lange termijn des te meer. En gezondheidswinst levert geld op. Daar worden we allemaal beter van.  

2100

En als we nog verder vooruitkijken, kijken we naar het jaar 2100. Antea Group heeft meegedaan aan Doe&Durf van NLingenieurs. De opdracht: het jaar 2100, alles is al ontdekt, wat zou jouw uitvinding zijn. Jordy brandt los: “Sensoren die biometrische metingen doen, die bijhouden of jij je veilig voelt als je bijvoorbeeld gaat hardlopen in de wijk. Je hartslag, spierspanning en hormoonspiegel worden gemeten. Technisch is het haalbaar, ethisch nog niet.” Zelf heeft Jordy een Garmin om zijn pols – hij vindt dit mega-interessant, een fantastische tracker. Dat Garmin-idee, maar dan in een lantaarnpaal, zodat je op afstand gemonitord wordt om te ontdekken of jij je veilig en gezond voelt in je wijk. Klinkt dit creepy, riekt dit naar China of big brother is watching you? Precies díe ethische weerstand heeft Jordy begrepen uit gesprekken. Hij snapt dit en toch ook weer niet. Want er is zoveel mogelijk. 

“Kijkend naar de vergrijzing. ’s Avonds durven ouderen de straat niet meer op en ze willen niemand tot last zijn. Je kunt ze monitoren voor hun eigen welzijn, zodat zij naar buiten durven om de langsvarende boten en de ondergaande zon te zien.” Geeft iemands hartslag, stresslevel of spierspanning aan dat de persoon in kwestie zich niet veilig voelt, dan kan er extra surveillance rijden. 

Voordat iemand ter aarde stort, niet in staat de SOS-knop om de hals te gebruiken, is de ambulance al gewaarschuwd. “Er is een enorm tekort aan zorgpersoneel, techniek kan de zorg ondersteunen. Onder meer door vernuftigheidjes die veiligheid bevorderen.”

Micro- en macroniveau

Bovenstaande is natuurlijk op persoonlijk level, maar een gemeente kan hier ook op macroniveau naar kijken en patronen ontdekken. Twintig keer een verhoging van een level op een bepaalde plek, dat vraagt om nader onderzoek. Te snel rijdend verkeer, stoep van gladde tegels. De ontwikkelingen gaan door, je kunt nog veel verder gaan …   

“Bij Antea Groep zit ik zo op mijn plek. Ik kan op verschillende abstractieniveaus en aan verschillende thema’s werken. Alleen al door dit allemaal te vertellen, ik krijg daar zoveel energie van!”