Urban Insight – Werkvoorbereider

URBAN INSIGHTS
Duurzaamheid
Alle Duursma
Werkvoorbereider bij Nijhuis Bouw
10 november 2021
Urban Insights richt de spotlights op de arbeidsmarkt voor bouw en civiel. Wat zijn de trends en ontwikkelingen? Hoe schaars zijn bepaalde functies? Wat vinden professionals belangrijk in hun werk? Periodiek analyseren we data rondom een bepaalde functie en spreken we met iemand uit de praktijk. Deze maand staat de Werkvoorbereider centraal en gaan we in gesprek over deze data met Alle Duursma, werkvoorbereider bij Nijhuis Bouw in Apeldoorn.


De werkvoorbereider bekleedt een spilfunctie in projecten van bouwbedrijven, installateurs, elektrotechnische en andere bedrijven. Een cruciale functie voor het welslagen van opdrachten: hij of zij heeft de taak om alles in het voortraject zo te regelen dat de uitvoering soepel en efficiënt verloopt. Er zijn op dit moment veel meer beschikbare banen dan beschikbare werkvoorbereiders. Bovendien vergrijst de beroepsgroep en gaan er dus meer mensen met pensioen, terwijl er de komende jaren veel gebouwd en verduurzaamd moet worden. Eén van de belangrijke vragen voor het werkveld is dan ook: wat kan er gedaan worden om de schaarste aan werkvoorbereiders te verminderen?

Vraag en aanbod

Zoals bij de meeste functies nam in de eerste twee kwartalen van 2020 de schaarste aan Werkvoorbereiders af als gevolg van covid-19. In het vierde kwartaal nam de vraag naar mensen met dit profiel weer opvallend en explosief toe, en dat zette zich door in het eerste kwartaal van 2021. De schaarste in het tweede kwartaal is een stuk groter dan in 2020 en zelfs 2019 in dezelfde periode.

Door de coronacrisis wisselden minder mensen van baan. Ongetwijfeld speelde onzekerheid over de ontwikkeling van de arbeidsmarkt daarbij een rol. We zien op dit moment echter een zeer hoog aantal vacatures. Dit maakt dat je als Werkvoorbereider gewild bent op de arbeidsmarkt en kunt kiezen uit een flink aantal vacatures. Dit kan voor zowel salarissen als tarieven (ZZP) een prijsopdrijvend effect hebben.


Schermafbeelding 2021-11-10 om 10.15.34

Aanbod werkvoorbereiders 

Landelijk is een uitzonderlijk beeld te zien. Het aanbod van Werkvoorbereiders is voor het hele land extreem krap, met als lichte uitzondering Zuid-Limburg. Voor organisaties is het dus een behoorlijke uitdaging om werkvoorbereiders te vinden en aan zich te binden. Voor werkvoorbereiders biedt deze situatie kansen om te kijken naar verbetering in functie en eventuele voorwaarden.

 

CV Alle Duursma

1982-1987 HTS Bouwkunde, Hogeschool Saxion Enschede
1989-1991 Tekenaar/werkvoorbereider bij diverse bedrijven
1991-2012 Bouwkundig werkvoorbereider/calculator/tekenaar bij Groothuis Woningbouw BV 
2012-2018 Werkvoorbereider/tekenaar/planner bij diverse bedrijven
2018-heden Werkvoorbereider Nijhuis Bouw B.V in Apeldoorn.

Mails van recruiters

Alle Duursma (58) werkt sinds 2018 als werkvoorbereider op de Apeldoornse vestiging van Nijhuis Bouw uit Rijssen (Ov.). Met zijn ruime ervaring heeft hij goed zicht op de ontwikkelingen in zijn vakgebied. Bijvoorbeeld de huidige schaarste aan werkvoorbereiders die uit de data naar voren komt. “Dat is heel herkenbaar. Je ziet inderdaad de salarissen wel stijgen. Ik krijg ook geregeld mails van recruiters of HR Managers met de vraag of ik belangstelling heb voor een bepaalde functie – en zo niet, of ik dan misschien iemand ken die interesse heeft. Ze bieden soms een beloning van 1000 of 1500 euro als je iemand aanlevert. Dat zegt wel wat.”

“Niet vanzelfsprekend”

Die situatie is weleens anders geweest, weet Alle uit eigen ervaring. Als gevolg van de kredietcrisis kwam hij in 2012 bij een reorganisatie van zijn toenmalige werkgever Groothuis op straat te staan. “Ik was 49 en had ruim twintig jaar bij één werkgever gezeten. Daarna heb ik zo’n zes jaar bij verschillende werkgevers in diverse functies gewerkt, ook buiten de bouw. Toen kreeg ik de kans om bij Nijhuis aan de slag te gaan. Dit is een bedrijf waar ik heel fijn kan werken. Maar ik weet nu wel dat dat niet vanzelfsprekend is.”


Arbeidsdoelen


Plezier, werk-privé en ontwikkeling

Plezier in het werk, een goede balans tussen werk en privé en mogelijkheden voor ontwikkeling & ontplooiing, dat zijn de aspecten die voor de werkvoorbereider bovenaan het prioriteitenlijstje staan. Nog hoger zelfs dan bij de gemiddelde beroepsbevolking.


Kennis en klaarstaan voor anderen

Deze grafiek toont een aantal interessante uitkomsten. Hoewel kennis belangrijk is het snel veranderende werkveld van de werkvoorbereider, scoort ‘veel leren’ duidelijk lager dan bij de gemiddelde beroepsbevolking. Bovendien: hoe valt dit te rijmen met de sterke wens tot zelfontplooiing in het schema erboven? 

Verder geven werkvoorbereiders aan het minder dan gemiddeld belangrijk te vinden om voor anderen klaar te staan en om een maatschappelijke bijdrage te leveren. Deze twee uitkomsten zijn opvallend voor mensen met een ondersteunend en voorbereidend beroep. Mogelijk wordt dit veroorzaakt door de enorme drukte binnen de bouw en de civiele wereld. Er is te veel vraag en te veel druk, waardoor de aspecten ‘voor anderen klaarstaan’ en ‘een maatschappelijke bijdrage’ door werkvoorbereiders wellicht als hinderlijk worden ervaren. Daaruit zou ook de hoge score bij de werk-privé-balans mogelijk te verklaren zijn.

Voldoening uit het kale karkas

“Dat werkplezier in ons vak belangrijk is, dat herken ik heel goed,” reageert Alle Duursma op de eerste grafiek uit het onderzoek. “Dat is ontzettend belangrijk. Voor mij is dat: hard en lekker werken, in een goede sfeer met goede collega’s en vooral oplossingsgericht. Met de neus vooruit.” De grootste voldoening haalt hij uit dingen waaraan veel mensen waarschijnlijk juist voorbij gaan.

“Veel mensen bewonderen de dingen die je aan de buitenkant van een gebouw ziet, zoals mooi metselwerk. Maar de jus van de werkvoorbereiding is voor mij vaak de oplevering van een betoncasco, het kale karkas. Mooi om te zien dat, ondanks stress in de voorbereiding, uiteindelijk alles tezamen komt. Dat leidingen en elektrotechnische voorzieningen mooi in de wanden en vloeren zijn weggewerkt. Dat een uitvoerder zegt: ‘Potverdorie, mooi gedaan.’ Dat cascomoment is altijd spannend, maar het is ook echt kicken.”

 

Schakelen

Voor Alle is het grote belang dat werkvoorbereiders hechten aan de werk-privé-balans heel herkenbaar. “Het is een vrij stressvolle baan. Je bent de spin in het web, met veel contacten op verschillende niveaus, je moet continu schakelen en steeds van de hoed in de rand weten. Thuis heb je dan niet altijd meer de aandacht en de scherpte, dat heb ik zelf ook wel ervaren. Dat is jammer, vooral als je kinderen nog jong zijn. Mijn vrouw moest me daar wel meer dan eens op wijzen. Ik denk dat jongere collega’s zich daar nu al eerder van bewust zijn. En met corona nog meer, denk ik, want sommige collega’s met jonge kinderen zaten er vorig jaar aardig doorheen.” 

Alle kan zich voorstellen dat de ervaren tijdsdruk ook de reden is dat ‘klaar staan voor anderen’ en ‘maatschappelijke bijdrage’ niet zo hoog scoren in het onderzoek. “Je wilt wel voor een collega klaar staan, maar je bent er bijna niet toe in staat. Er is niet veel ruimte voor. Alles is plannen en prioriteren, anticiperen. Een verzoek moet daarom heel gericht en concreet worden gedaan. Dat probeer ik zelf ook te doen als ik hulp aan een collega vraag.”

Kennis versus ontwikkelen?

“Bij mezelf en ook bij mijn collega’s herken ik zeker geen onwil om te leren. Je moet ook wel, je moet mee, bijvoorbeeld op het gebied van 3D-software. Ik heb ook verschillende cursussen gevolgd. Maar zoals gezegd is er veel tijdsdruk en misschien is het daarom wel zo dat je alleen kennis zoekt als je weet dat je het kunt toepassen, bijvoorbeeld als het gaat om bepaalde producten. Praktisch en ad hoc kennis opdoen dus, niet puur omdat iets interessant is.”

Geboden aantal uren

Opvallend is het kleine aandeel parttime contracten. Een deel van de doelgroep zou wellicht parttime willen werken, gezien de hoge score van een goede werk-privé-balans. Hier ligt dus een grote kans voor organisaties om de schaarse werkvoorbereiders naar zich toe te trekken. 

Contractvormen

Opvallend is het vrij kleine percentage zzp-contracten. Over het algemeen is de bouw- & infra-sector toch een echte zzp- sector. Zijn de zzp’ers die dat willen allemaal al ingelijfd met vaste contracten? Of is er nog een onbenut potentieel? Organisaties kunnen dit in kaart brengen om hun werving en hun contractvormen te optimaliseren.


Gevraagde werkervaring

Er zijn relatief weinig vacatures voor werkvoorbereiders op senior niveau. Wellicht komt dat door de vergrijzing binnen deze functie of binnen de bouwsector als geheel. Ook het toenemende gebruik van moderne gedigitaliseerde systemen en pakketten kan hierbij een rol spelen. Is de senior werkvoorbereider nog bereid zich om en/of bij te scholen?

Dat er relatief veel startende werkvoorbereiders worden gezocht, biedt afgestudeerden van MBO en HBO de kans om een mooie start in hun carrière te maken. Als werkvoorbereider leer je binnen korte tijd een bedrijf en zijn processen en producten kennen omdat je continu in contact staat met diverse onderdelen binnen en buiten het bedrijf. 

Maximale reistijd

De doelgroep van werkvoorbereiders lijkt
niet erg reislustig te zijn. Dit past goed in het beeld van een goede balans in privé en werk. Met het nieuwe werken ligt hier mogelijk een kans: behoort thuiswerken voor werkvoorbereiders tot de mogelijkheden? Uiteraard is afstemming met de verschillende partijen waar een werkvoorbereider mee samenwerkt uitermate belangrijk, maar zou dit niet ook op afstand ook kunnen? Zijn hiervoor de juiste tools beschikbaar of houden opdrachtgevers toch vast aan kantoortijden op kantoorlocaties? 

Thuiswerken geen probleem

In de ogen van Alle kan het aanbieden van parttime-contracten zeker nut hebben, zeker voor medewerkers met een jong gezin. Ook het aanbieden van vaste contracten is een goede zaak, “maar dat gebeurt op dit moment eigenlijk al bijna altijd.” En kan een werkgever zich aantrekkelijker maken door de optie van werken op afstand te bieden, zodat de werkvoorbereider minder reistijd kwijt is? “Dat is een moeilijke. Ik herken dat weinig reislustige trouwens niet echt. Zelf heb ik een uur reistijd tussen Oldenzaal en Apeldoorn, voor mij is mooi werk belangrijker dan reistijd. Maar het is wel zo dat een groot deel van mijn werk prima vanuit huis kan gebeuren, dat heb ik tijdens corona gemerkt. Geen enkel probleem.”

“Spelen in het groot”

Maar of werkgevers de schaarste aan werkvoorbereiders hiermee echt gaan oplossen? Dat denkt Alle toch niet. “Het grote probleem is toch dat er te weinig bouwkundigen van de scholen komen. Dat is de kern. De technische beroepen moeten al in het voortgezet onderwijs veel meer gepromoot worden. De branche zou actiever moeten zijn in het onderwijs, het verhaal breder en enthousiaster in de klas vertellen. Het is tenslotte een prachtig vak. Ik zeg altijd: het is spelen in het groot.”