'Traditionele methode wegontwerp moet op de schop'

Innovatie
Merlijn van Beurden
Wegontwerper bij Sweco
15 december 2021

Digitalisering biedt grote kansen voor wegontwerp – maar dan moeten we die wel benutten. Dat is de opvatting van Merlijn van Beurden, wegontwerper bij Sweco. Welke kansen ziet hij en wat leveren die op?

In zijn jeugd was hij al druk bezig met het vormgeven van steden in de game SimCity. Zijn fascinatie voor ontwerpen werd serieuzer tijdens zijn studie Civiele Techniek en zijn master Transport & Planning in Delft. Sinds vier jaar ontwerpt Merlijn van Beurden (27) echte wegen bij ingenieursbureau Sweco. Daarin speelt visuele software opnieuw een belangrijke rol, merkt hij. “Digitalisering biedt grote kansen. Die kansen moeten we ook gaan benutten.”

Beperkte ruimte

Merlijn maakt bij Sweco deel uit van het team Integraal Ontwerp Infra, dat zich richt op grote infrastructuurprojecten zoals de Oosterweelverbinding in Antwerpen, ViA15 rondom Arnhem en de RijnlandRoute bij Leiden. Momenteel werkt hij aan het project A9 Badhoevedorp – Holendrecht, een wegverbreding en -inpassing in een van de drukste delen van het land.

Knellen

Nederland is een vol land, dus bij een nieuwe weg of wegverbreding knelt het altijd, vertelt Merlijn. Boven de grond bevinden zich bomen of brugpijlers, eronder leidingen en kabels. “Die beperkte ruimte is een gegeven. Net als de richtlijnen voor het type weg dat we ontwerpen. Binnen die vaste kaders blijven er veel keuzes over: de precieze ligging, hoogte en hellingsgraad van een weg, maar ook vangrails, belijning, geluidsschermen en verkeersborden.”

Visuele bouwstenen

Bij dit werk maken Merlijn en zijn collega’s gebruik van geavanceerde 3D-ontwerpsoftware zoals OpenRoads Designer. Goede beelden zijn onmisbaar voor goede besluitvorming, stelt hij. “Een beeld zegt sowieso meer dan duizend woorden. En levensechte 3D-beelden spreken meer dan een plattegrond, zijaanzicht of dwarsdoorsnede. Ze vormen de visuele bouwstenen voor het gesprek tussen stakeholders, bijvoorbeeld opdrachtgevers en omwonenden. Wij tonen de oplossingsvarianten, zodat zij optimale keuzes kunnen maken.”

Livecube OWK 04-1


Broodnodige efficiëntieslag

Zeker zo belangrijk is de in Merlijns ogen broodnodige efficiëntieslag die de digitalisering mogelijk maakt. “De wegontwerper zit vooral aan de voorkant van een project,” legt hij uit. “Ik geef nu ‘schijfjes’ informatie uit mijn 3D-ontwerp als pdf’s door aan andere specialisten, bijvoorbeeld modelleurs en constructeurs, zodat zij in hun eigen systemen berekeningen en uitwerkingen kunnen maken.” 

In dit proces valt volgens Merlijn veel winst te behalen. “Deze traditionele methode veroorzaakt drie problemen: het is tijdrovend voor mij, de specialist krijgt misschien niet de optimale selectie uit het 3D-model en hij of zij werkt daarna mogelijk met verouderde informatie. Dat kan en moet beter.”

Vroeg afstemmen

De oplossing: wegontwerpers en andere professionals vroeg in het project bij elkaar zetten om systemen aan elkaar te koppelen en de samenwerking af te stemmen. Zodat een constructeur of modelleur zelf de benodigde informatie uit Merlijns 3D-model kan halen. “Die vroege afstemming kost weliswaar extra tijd, maar die win je later heel gemakkelijk terug. De traditionele werkwijze van wegontwerp moet echt op de schop.”

Projectleiders

In zijn directe werkomgeving krijgt Merlijn al instemmende reacties op deze boodschap. Toch overheerst in de praktijk de traditionele werkwijze, merkt hij. Mogelijk omdat de oude methode vertrouwder en zekerder aanvoelt. Of omdat projectleiders lang niet altijd op de hoogte zijn van de laatste softwareontwikkelingen. “Ze hebben misschien nog niet het besef dat het met deze tools echt slimmer kan,” zegt hij. “Wij techneuten en de projectleiders moeten dit met elkaar bespreken. Zodat we tijd overhouden om nog betere wegen te ontwerpen.”