“Paniek is nodig om stappen te zetten”

Duurzaamheid
Projectmanagement
Laetitia Nossek
Projectmanager Circulariteit bij Dutch Green Building Council
22 april 2022

Onze manier van bouwen moet drastisch veranderen om de klimaatdoelen van Parijs te halen. Projectleider Laetitia Nossek van de Dutch Green Building Council heeft een duidelijk beeld van hoe we dat voor elkaar kunnen krijgen. Maar het moet wel snel. “Over iets meer dan zes jaar zijn we door ons carbon budget heen.”

Duurzaamheid kreeg Laetitia Nossek (31) met de paplepel ingegoten. Haar ouders, beiden werkzaam als dierenarts, kenschetst ze als ‘ouwe hippies’ die altijd bezig waren met biologisch voedsel en natuur. Niet verwonderlijk dat ze Future Planet Studies en Strategie studeerde en haar loopbaan startte bij verschillende groene startups, zoals Circular Action Tools en Greenjobs en later doorstroomde naar een consultancyclub.

Ruim een jaar geleden begon ze als Projectmanager Circulariteit bij Dutch Green Building Council (DGBC). “In mijn eerdere functies kon ik wel mijn verbindende kwaliteiten inzetten, maar ik wilde het liefst iets doen waarmee ik echt impact heb,” vertelt ze. “Bij DGBC kan dat. De gebouwde omgeving is verantwoordelijk voor een derde van de Nederlandse CO2-uitstoot.”

Duurzaamheid borgen

DGBC werd in 2008 opgericht, op initiatief van de markt. De landelijke maatschappelijke organisatie heeft als doel de gebouwde omgeving in hoog tempo toekomstbestendig maken. Met zijn brede achterban uit de bouw- en vastgoedsector kan DGBC kennis ontwikkelen en methodieken uniformeren. In projecten werkt de organisatie samen om standaardmethodieken aan te scherpen, zoals de MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) en de LevensCyclusAnalyse (LCA), die sinds 2018 standaard worden opgenomen in aanbestedingen van de overheid.

BREEAM-NL

DGBC is in Nederland de partij die BREEAM-NL Experts en Assessoren opleidt en het internationale certificeringssysteem beheert, bijvoorbeeld door steeds nieuwe inzichten te verwerken. Laetitia: “Zo’n geaccepteerde methodiek maakt dat je milieuprestaties goed kunt vergelijken. Bovendien zorgt het voor een gemeenschappelijke taal voor de verschillende disciplines. Dat alles helpt om duurzaamheid sector-breed te borgen.”

Whole Life Carbon

DGBC ontwikkelt ook programma’s en projecten om de duurzaamheidslat steeds een stukje hoger te leggen. Zoals het Europese BuildingLife-project van Laetitia en haar team. “Het kernidee van BuildingLife is dat partijen in de sector zoals Ballast Nedam, Heembouw en Arcadis de complete carbon footprint van projecten gaat meenemen in de berekeningen,” legt ze uit. “Whole Life Carbon noemen we dat: niet alleen de energieprestaties van de gebouwen meenemen, maar ook de materiaalgebonden emissies, bijvoorbeeld die van beton en staal. Die hebben ook een flink aandeel, en tot dusver werden die niet meegenomen in de discussie in het reduceren van CO2.”

Optimale afweging

Door te kijken naar de carbon footprint van de hele levenscyclus van gebouwen kun je als opdrachtgever of ontwikkelaar in nieuwbouw- en renovatieprojecten betere keuzes maken, stelt Laetitia. “Dan zie je bijvoorbeeld dat een keuze die de energieprestatie verhoogt, bijvoorbeeld zonnepanelen, nadelig kan zijn voor de score op materiaalgebonden emissies. Of andersom. Door de twee samen te bekijken kun je een optimale afweging maken.”

Carbon budget

Begin dit jaar publiceerde DGBC haar Roadmap Whole Life Carbon. Een routekaart om de bouwwereld te verduurzamen. Een van de nieuwe elementen is het begrip carbon budget, dat in de plaats komt van CO2-reductie. “We hebben de budget-benadering overgenomen van klimaatpanel IPCC,” vertelt Laetitia. “De kern is: als we zo doorgaan, hebben we nog maar zes jaar voordat we de 1,5 graad opwarming van het Parijsakkoord overschrijden. Ik merk dat dat besef een sterker gevoel van urgentie oproept.”

Hergebruik en biobased materialen

Om de emissies in het bouwproces en de materialenproductie omlaag te krijgen zet de Roadmap in op circulariteit, met name op biobased materialen en hergebruik van producten. “Tot dusver koppelde men circulariteit vooral aan het onderwerp afval, niet aan CO2,” zegt Laetitia. “Maar hergebruik en biobased brengen ook de carbon footprint van projecten omlaag, omdat er minder nieuw materiaal nodig is. Een ander belangrijk punt: hergebruik is beter dan recyclen, want recyclen gaat vaak gepaard met een behoorlijke uitstoot.”

MPG op bedrijfsniveau

Een ander belangrijk inzicht is dat je de MPG’s niet alleen op het niveau van het product of project kunt berekenen, maar ook op het niveau van het bedrijf, vertelt Laetitia. “Als elk project onder een bepaalde MPG-score moet blijven kun je bijvoorbeeld heel moeilijk hoogbouw in de stad realiseren. Maar als je ziet dat de totale portefeuille van het bedrijf wel onder die MPG-waarde blijft, kun je portefeuillebreed wél binnen het carbon budget blijven.”

Paniek

De Roadmap roept geregeld sterke reacties op, merkt Laetitia in gesprekken. Ze hoorde al meermalen: ‘Jullie zijn wel héél ambitieus.’ “En als bij mijn gesprekspartners indaalt dat we bij ons huidige manier van werken nog maar zes jaar hebben voordat ons carbon budget op is, zie ik vaak paniek. Die paniek, hoe onprettig ook, is nodig om stappen te zetten.” 

Intentieverklaring

Het slotdeel van de Roapmap is een intentieverklaring om gezamenlijk de voorgestelde aanpak in de praktijk te gaan brengen. Laetitia’s eerste doel is om eind 2022 van veertig partijen de handtekening onder de verklaring te hebben. “En eind 2023 is mijn doel om committments te hebben van alle 380 partners van DGBC. Best een ambitieus doel. Als dat lukt, kan ik met zekerheid zeggen dat mijn werk impact heeft.”