Innovatie door samenwerken

BLOG
Innovatie
Duurzaamheid
Tine-Loes Hemmes
Manager innovatie en productontwikkeling bij Dura Vermeer
15 juni 2021
Samen met haar collega’s bij Dura Vermeer ontwikkelde Tine-Loes Hemmes de afgelopen jaren de vernieuwende houtbouwproducten Blokje Om en Blokje Omhoog. In deze projecten ervaarde ze het belang van kennisdeling en samenwerking om echte innovatie in de bouw tot stand te brengen.

Een nieuwsgierige enthousiasteling noemt ze zichzelf. Nieuwsgierigheid en enthousiasme zijn geen ongunstige karaktereigenschappen voor een manager innovatie en productontwikkeling, denkt Tine-Loes Hemmes. “Op een netwerkbijeenkomst of een verjaardagsfeestje wil ik altijd graag weten waar iemand zich mee bezig houdt. Ik word getriggerd als ik een invalshoek hoor die afwijkt van de gebruikelijke. Juist ook buiten de eigen bouwdisclipline. En ja, enthousiasme helpt wel om andere mensen aan te steken en verschillende specialisten met elkaar te verbinden.”

Blokje Om

Met die persoonskenmerken en haar achtergrond in onder meer vastgoedontwikkeling en bedrijfskunde zit Tine-Loes bij de Hengelose vestiging van Dura Vermeer op een logische plek. Ze maakte een korte carrière-uitstap naar Duitsland maar keerde terug naar het ‘nest’ om zich volledig op productontwikkeling te richten. De afgelopen jaren ontwikkelde ze samen met een team van enthousiaste en bevlogen collega’s onder meer Blokje Om, een innovatief sloop-/nieuwbouwproduct voor woningcorporaties.

Creatieve ideeën

In 2016 werd Dura Vermeer benaderd door de Oldenzaalse corporatie WBO Wonen, vertelt Tine-Loes. “Ze hadden de wens om hun woningvoorraad op te knappen en te verduurzamen, maar voor een aantal verouderde eengezinswoningen was renoveren niet echt meer een optie. Of wij creatieve ideeën hadden voor een snelle, bewonersvriendelijke, betaalbare en kwalitatief sterke oplossing. Dat was het begin van Blokje Om.” 

Snel en voorspelbaar bouwproces

Samengevat komt het concept hierop neer: sloop het hele huis behalve de fundamenten en bouw het met volledig prefab houtskeletbouw daarna binnen twintig werkdagen weer op. Tine-Loes “Het is een heel snel en heel voorspelbaar bouwproces. Precisiebouw. Traditioneel ben je met sloop en nieuwbouw zo’n twintig weken bezig. Met Blokje Om zitten bewoners maar ongeveer twee maanden in een wisselwoning. De post hoeft niet eens te worden doorgestuurd, de postbussen staan bij het bouwhek.”

Houtbouw

Duurzaamheid is een ander aspect van Blokje Om. “Houtbouw bespaart veel CO2 ten opzichte van steen en beton, én het is 75 procent lichter,” zegt Tine-Loes. “Het transport vraagt dus minder energie en je hebt kleinere vrachtwagens nodig, dus minder overlast in de wijk. Bovendien is hout een super makkelijke ondergrond voor de gevelafwerking.”

Niet over één nacht ijs

Een innovatieproces zoals van Blokje Om bestaat uit een aantal innovatiestappen waarbij intensief wordt samengewerkt met de klant. Tine-Loes: “Het begint bij het samen doorgronden van het vraagstuk. Daarna toetsen we een kansrijke oplossingsrichting met de klant en doen we kleine experimenten met product- of procesinnovaties. Daarna volgt een totaal-experiment en een daadwerkelijk project met een launching customer, dat we nauwlettend monitoren voordat we een businessplan opstellen. Dus nee, je kunt niet zeggen dat we over één nacht ijs gaan.”

Lessen

Het concept Blokje Om wordt inmiddels als volwaardig product ingezet en leverde intussen ook verschillende lessen op, onder meer over de gestandaardiseerde en geïndustrialiseerde aanpak met houtskeletbouw. “Die kennis gebruiken we nu bij het ontwikkelen van andere producten, vooral nieuwbouw. Zo hoef je het wiel maar één keer uit te vinden.”

Blokje Omhoog

Want met innoveren ben je nooit klaar, weet Tine-Loes. “We kregen van klanten de vraag: ‘Wat jullie doen met Blokje Om, kunnen jullie dat ook voor portiek-etagewoningen?’ Daar wilden we graag onze tanden zetten. We gingen met een klant om de tafel zitten om goed door te vragen waar de knelpunten zaten. Daarbij kwamen weer heel nieuwe dingen naar boven. Dat was het begin van Blokje Omhoog.”

Betaalbaarheid

Een korte bouwtijd bleek in dit geval minder belangrijk dan bij de rijtjeswoningen in Zelhem of Oldenzaal, want de mutatiegraad bij portiekwoningen is een stuk hoger. De betaalbaarheid was juist wel een belangrijk aandachtspunt. Tine-Loes: “Bovendien is houtbouw toch wat ingewikkelder bij woningen met buren aan de onder-, boven- en zijkant. Dit puzzelstuk leidde tot het nieuwe concept Blokje Omhoog.”

Centraal blok

In Blokje Omhoog neemt Dura Vermeer de lessen van Blokje Om mee naar een concept voor appartementen. Een belangrijk verschil is dat het nieuwe modulaire concept ook inzetbaar is voor volledige nieuwbouw. De kern van Blokje Omhoog is een identiek blok met technische voorzieningen (meterkast, techniek, badkamer, keuken) dat in elk appartement wordt geplaatst. Daaromheen komen de andere vertrekken, afgestemd op het formaat van het appartement.

Waardenstroom

Bij Blokje Om en Omhoog is de combinatie van vereiste kwaliteit en beperkt budget cruciaal. De kunst is om het proces te standaardiseren en optimaliseren, vertelt Tine-Loes. “We hebben voor elk product een waardestroom ingericht. Daarbij kijken we naar interne en externe processen, maar ook naar bijvoorbeeld bewonerstevredenheid. Je ziet welke waarde elke stap van het proces toevoegt, zodat je stappen die weinig toevoegen kunt aanpassen. Verbeteringen zoeken zit bij Dura Vermeer in het DNA.”

Circulaire stappen

Voor elke innovator blijven er altijd uitdagingen over. Zo komen er bij Blokje Om uit de sloop altijd materialen als beton en hout vrij. Dat blijkt nog niet zo eenvoudig te hergebruiken, vertelt Tine-Loes, bijvoorbeeld omdat het hout niet aan de eisen voor brandveiligheid of welstand voldoet op het moment dat je het als gevelafwerking wilt toepassen. “Maar circulariteit staat hoog op de agenda. “We werken nu aan het product Blokje Opnieuw,” zegt ze met een lach. “En binnenkort hopen we een pilot te doen waarin we het beton uit de sloop via onze eigen verwerkingscentrale door onze betonleverancier laten hergebruiken. Ook overwegen we voortaan altijd vooraf een grondstoffeninventarisatie te doen. We zetten stappen, maar er is nog veel om te onderzoeken en mee te experimenteren. Gelukkig wel.” 

Kennis delen voor bouwopgave

Tine-Loes denkt dat innovatie broodnodig is voor de bouwopgave waar Nederland voor staat: tot 2030 een miljoen nieuwe woningen neerzetten. Dan moet er volgens haar in de sector nog wel iets veranderen. “We zien steeds meer dat klant en bouwer op basis van vertrouwen kennis met elkaar uitwisselen en echt samenwerken. Ik heb in de praktijk ervaren hoeveel verbetering dat kan opleveren. Ik hoop dat die trend ook binnen de bouwsector wordt opgepakt en dat we meer met elkaar gaan samenwerken en kennis delen. Daarmee kunnen we versnellen om die grote opgave te realiseren.”