Faalkosten met de grond gelijkgemaakt: van 15% naar 5%

BLOG
Innovatie
Martin Piersma
Coördinator Grondstromen bij Combinatie Herepoort
22 januari 2021
Joran Wijkstra
Werkvoorbereider bij Koninklijke Oosterhof Holman
22 januari 2021
De informatieoverdracht van werkvoorbereider naar uitvoerder kan en moet beter, vinden Joran en Martin! En aangezien de civiele wereld hopeloos achterloopt wat betreft digitalisering, zijn zij zojuist afgestudeerd met een baanbrekend idee. Informatieoverdracht met 4D BIM-modellering in combinatie met de HoloLens. Civiel gaat digitaal en wint daarmee tijd, kosten en wederzijds respect.

Martin Piersma en Joran Wijkstra, nuchtere noorderlingen met een passievoor grondwerk. Als 10-jarig jongetje vergaapte Martin zich al aan het grondwerk dat voor zijn deur werd verzet. “Riool, stoepen, asfalt. Lekker buiten aan de gang, ik keek vol ontzag naar die grote machines.” Martin zag zichzelf al op een graafmachine zitten. En zijn ambitie reikt inmiddels verder. “Zelf had ik nooit kunnen geloven dat ik nu in mijn carrière werkzaam zou zijn als coördinator grondstromen. De matchmaker van materiaal.” Maar het graven zelf mist hij nog weleens. “Af en toe spring ik in de avond of in het weekend bij op de graafmachine.” In de toekomst ziet Martin zichzelf nog wel als hoofd uitvoering of projectleider. “Maar ik wil wel altijd binding houden met de man in de sleuf.” 


Joran Wijkstra en Martin Piersma-1Martin Piersman (links) en Joran Wijkstra

Uit de klei

Joran is een fanatiek motorrijder en sleutelt graag aan motoren. Niet zo gek dus dat hij zich bezighoudt met een goed wegdek. Ook hij is begonnen op de graafmachine, daar weer van afgestapt en nu onderweg richting projectleider. De hbo-deeltijdstudie civiele techniek bracht de mannen samen. “We zijn onderaan de schep begonnen. We komen met de laarzen uit de klei en daarom begrijpen we de taal van de mensen buiten. We weten hoe onze collega’s denken. Waar ze wel of niet vrolijk van worden. Voor ons een belangrijk startpunt.” Daarmee doelt Joran op het startpunt van hun afstudeeropdracht bij Combinatie Herepoort. De frustratie en het onbegrip over en weer van werkvoorbereider naar uitvoerders, maar ook naar uitvoerders onderling vraagt om nader onderzoek. 

Creatieve uitvoerders

Joran: “We zien dat projecten steeds groter en complexer worden, meer mensen, meerdere specialisten en meerdere bedrijven die samen tot een goed eindproduct moeten komen.” Ondertussen zijn veel uitvoerders lekker bezig met hun eigen ding en zich niet altijd bewust van de gevolgen van hun keuzes voor overige uitvoerders, legt hij uit. Daar heeft Joran ook wel een concreet voorbeeld bij. Zo was hij aan het werk in een fasering, waarbij hij het transport moest regelen op vier locaties en daar had hij een transportroute voor bedacht. De transportroute klopte, op papier in elk geval. De telekraan die op dag drie langs de route zou worden geplaatst, zou passend zijn. Zou, want de desbetreffende uitvoerder besloot te switchen naar een zwaardere kraan. Gevolg: de stempels van de kraan blokkeerden de transportroute van Joran. Zijn werkzaamheden lagen daardoor stil en dat kost – inderdaad – geld! 

“Werkplannen zijn groot en uitgebreid omdat er zoveel informatie is, maar niemand vindt het leuk om dat allemaal te lezen. En een uitvoerder al helemaal niet, want die is het liefste buiten.” Dat is in ieder geval duidelijke taal van Joran. Martin vult aan: “Er is een select team dat alles tot in de puntjes voorbereidt. Dan komen er in de uitvoering extra handjes voor een week, voor een paar nachten.” Mensen die volgens Martin onvoldoende doordrongen zijn van het project, maar wel creatief handelen. “Dus dan heb je een plan dat staat als een huis, maar door onvoldoende overdracht van de situatie denkt de uitvoerder: ‘Ik denk dat het zo moet’, en dan heeft-ie de berekeningen of de tekeningen niet gezien.” Er ontstaan noodsprongen in de uitvoering door onvoldoende kennis van het totale werk. Dit leidt vaak tot vertraging en extra kosten.

Grondig voorwerk

Ze zijn grondig te werk gegaan met hun onderzoek. Eerst enquêtes, daarna de één-op-één-interviews. ‘Waar loop je tegen aan, hoe wil jij dit anders zien?’ Om vervolgens over de oplossing een digitaal sausje te gieten, als koppeling met een van de thema’s uit de bouwagenda. Een win-winsituatie dus. Na het ophalen van de input, gaan ze aan de slag met het beoordelen van de digitale mogelijkheden. 

Vijf systemen worden in een trade-off-matrix gegoten. Er wordt gekeken naar gebruiksvriendelijkheid, implementeerbaarheid, kosten en het voldoen aan behoeften. Onderaan de matrix blijven er twee systemen over: 4D BIM-modellering en het gebruik van mixed reality [de HoloLens]. 

Van 2D naar 3DWhatsApp Image 2020-10-26 at 19.47.47 (8)-1

“Het ontwerpen gaat volgens de nieuwste technieken, maar in de werkvoorbereiding houdt dit vaak op”, zegt Joran met verbazing in zijn stem. Want waarom pakken werkvoorbereiders het vanaf dat punt niet op? Een van de redenen is de ingewikkelde software, vertelt hij, die kennis ontbreekt. En daarom komt de HoloLens om de hoek kijken als facilitator van het geheel. 

Joran: “De huidige manier is dat je in een vergadering met collega’s naar een 2D-tekening zit te kijken. Je moet dan zelf nog visualiseren naar 3D. Voor iemand met 30 jaar ervaring is dat een stuk eenvoudiger dan voor jonge mensen van mijn leeftijd. Het lukt me wel binnen mijn eigen specialisme, maar inzicht krijgen in de werkzaamheden van andere specialisten, is een stuk lastiger.” 

Van 2D naar 4D

Door van ditzelfde plaatje 4D te maken, wordt er tijd aan het ontwerp gekoppeld, en dan wordt het interessant. Want wat je dan krijgt, is dat medewerkers in een overleg met een HoloLens daadwerkelijk naar hetzelfde kijken. Ze zien de opbouw van de werkzaamheden in de vorm van een hologram (mixed reality). Martin somt op wie er zoal op deze manier tegelijkertijd kijken en vergaderen: “Er zijn verschillende disciplines. Je hebt de afdeling verkeer, civiel, wegen en vaak nog technische installaties. Iedereen heeft zijn eigen belang. Door elkaars werkzaamheden gevisualiseerd te zien, is er meer respect en begrip.” 

WhatsApp Image 2020-10-26 at 19-47-47 (14)


En het bevordert je geheugen. Martin: “Eerder zag je het werk via de beamer, je loopt naar buiten en binnen een half uur ben je vaak al een groot deel vergeten. Een HoloLens helpt je om het beter te onthouden. Je ziet wat het werk inhoudt, hoeveel werk het is als er bijvoorbeeld beton gestort wordt en waar je dan rekening mee moet houden.” Dus je ziet ook waar het werk elkaar raakt en terwijl je de uitvoering in 4D bekijkt, maakt de werkvoorbereider direct aanpassingen. Wat eenwinst, voordat je van start gaat, zijn de hick-ups al inkaart gebracht en geëlimineerd.

Kwantitatieve gegevens

Een baanbrekend idee? Joran: “De technieken bestaan al langer, maar dat het in deze combinatie doorgevoerd wordt tot aan de werkvloer, dat is nieuw.” En wat levert dit idee nou precies op? Martin: “Met deze manier van informatieoverdracht bespaar je tijd en worden faalkosten gereduceerd. En het respect en begrip voor elkaars werkzaamheden op de werkvloer til je naar een hoger niveau.” Dit idee is gewoon nog zo kakelvers dat er geen kwantitatieve gegevens bekend zijn. Dat is de vervolgstap. Maar de enthousiaste reacties zijn alvast hoopgevend. Zo zei een betrokkene met de HoloLens op: “Ik kijk al 1,5 jaar naar dit model en nu zie ik een raakvlak dat ik nog niet eerder heb gezien.” 
WhatsApp Image 2020-10-26 at 19.45.46-1

Serieuze doelstellingen

In het aankomende half jaar gaan ze testen bij Combinatie Herepoort. Ze hebben forse doelstellingen voor zichzelf geformuleerd. Martin pakt het rijtje er even bij: “80% van de werknemers begrijpt plannen en werkmethodes beter, 70% kent ook de afhankelijkheid van andere werkzaamheden … en haalt daarmee ook een stukje onbegrip en frustratie van de werkvloer weg, 15% tijdsbesparing op het overdragen van de benodigde informatie. En tot slot willen wij met dit alles een productiviteitsverhoging genereren van minimaal 10%.” Dat zijn serieuze getallen.

Faalkosten reduceren

Productiviteitsverhoging zit ‘m vooral in info die niet langer achterhaald hoeft te worden, of in het lezen en begrijpen van een wapeningstekening dat nu twee uur per dag in beslag neemt, dat kan sneller. Joran: “Eén van de doelstellingen is ook dat faalkosten gereduceerd worden tot maximaal 5%, op complexe bouwprojecten loopt dit in de huidige situatie gemiddeld op tot 15%.” En of die reductie erin zit, gaan ze ontdekken door de faalkosten in eerdere bouwfaseringen te vergelijken met de faalkosten in komende faseringen.

WhatsApp Image 2020-10-26 at 19.47.47 (4)-1Toekomst

“Je ziet dat onze sector achterloopt in digitalisering”, zegt Joran. En dat achterlopen begint al op de hogescholen. Daarom willen ze een quick win realiseren door de samenwerking met Civilion Academy aan te gaan. Om zo de meerwaarde aan te tonen op een laagdrempelige manier en ook om, in Jorans woorden: “… nieuwe professionals voor te bereiden op de toekomst.”

De heren richten zich allereerst op middelgrote aannemers die zich op hun beurt weer richten op complexe aanvragen. Martin: “Over 10 jaar is dit heel normaal, net zo normaal als de smartphone nu.”