Een halve bloemkool en een CO2-reductie van 15.000 kilo

BLOG
Duurzaamheid
Henk van Houten
Partner Charge Free Home
16 april 2021

Hij verlangt naar een tijd waarin we tevreden zijn met een halve bloemkool. Hij vindt dat je energie moet opwekken daar waar je het gebruikt en Den Haag heeft er volgens hem niets van begrepen. Henk van Houten heeft alle plannen op de plank liggen die nodig zijn om flinke CO2-reductie te bewerkstelligen.

We gaan terug naar het jaar 1988. Henk drinkt een paar biertjes met vrienden en ze bespreken de aardschokken in Groningen. “Bij dat eerste biertje wisten wij al dat die gaswinning consequenties had voor die huizen.” Hij verwondert zich er dan ook over dat een hoogleraar – ingekocht door de NAM – zes jaar later met een tegengesteld bericht komt. En pas na 30 jaar ellende wordt iedere woning met € 30.000,- afgekocht.

Vraag-aanbod

Het kapitalistische systeem waar we in vastzitten past niet bij Henk, dat moge duidelijk zijn. “We creëren ergens een markt, zodat er vraag is en dan gaan we het aanbod maken. We trekken de hele wereld leeg. Daar moeten we vanaf. We moeten weer gaan kijken naar: wat is de aarde, hoe gaan we daarmee om? Dat houdt ook in dat we niet langer met benzineauto’s rijden en dat we tankstations sluiten, punt, gewoon op slot. En dat kan ook. Die mogelijkheden zijn er.” 

We willen meer, meer, meer, maar we zouden juist minder moeten willen. We moeten voor elkaar zorgen, met elkaar leven, zegt hij. “Ik verlang naar de tijd dat de beurs in elkaar klapt, dat alle pensioenfondsen zeggen: We gaan halveren en dat we met zijn allen in de rij bij de voedselbank staan om een halve bloemkool met de buurman te delen.” Met zijn 64 jaar heeft hij de opkomende economie bewust meegemaakt. “Ik voel me schuldig dat ik met mijn 6 cilinder 1-op-1 gereden heb. Maar als het besef komt, moet je daar wel wat mee doen. Rutte kijkt met zijn ogen dicht.” 

Windmolenzee

Hij gaat verder met zijn geschiedbeschrijving. Vanaf eind jaren 90 kunnen we al zonder gas. Dat was toen al mogelijk. En vandaag de dag kunnen we ook zonder geleverde elektriciteit, want we kunnen het zelf opwekken. “Maar dat doen we niet, liever trekken we een kabeltje van 40 miljard om vraag en aanbod in stand te houden. En laat de burger maar betalen.” Henk praat over een windmolenzee en over natuurgebieden waar we zonneparken van maken … Ook hij vindt dat we niet zonder deze oplossingen kunnen, maar niet in die orde van grootte. De natuurgebieden moeten we met rust laten. Voor zijn gevoel is nu de tijd aangebroken om in actie te komen. “Ik kan het niet tegenover mijn kinderen verantwoorden om niets te doen.” 

Zelfvoorzienend en verdienend

In 2014 koopt hij een stuk grond met bouwplan, waarbij hij het huis anders laat functioneren. Energiepositief en winstgevend door teruggave. “Ons huis wekt 9000 kWh op, we gebruiken 6000 kWh, dat betekent dat we 3000 kWh overhouden en daar kan ik 18.000 km mee rijden.” Dit idee, maar dan in het groot, is zijn ideaalbeeld. 

Van bestaande huizen weet hij niet veel, hij houdt zich bezig met nieuwbouw in combinatie met mobiliteit en de voordelen daarvan: “Per woning van mij scheelt het 15.000 kilo CO2-uitstoot per jaar. Met een miljoen nieuwe woningen bespaar je 15 miljard kilogram.” 

Henk praat over schiereilandjes met 50 woningen die werken als energiecentrale. Alles wat ze na eigen gebruik overhouden, wordt in een batterij gestopt. Deze huizen brengen zelfs zoveel energie voort dat ze niet alleen hun eigen woning, maar ook vier andere – bijvoorbeeld bestaande – woningen kunnen voorzien van elektriciteit. Uiteraard tegen vergoeding. En dat niet alleen, er komt ook een oplaadplein voor deelauto’s. Want dat we in de toekomst in deelauto’s gaan rijden, is duidelijk voor hem. Hij rekent even voor wat een ritje met een eigen lease-Tesla van € 100.000,- in 2026 kost. Met een bijtelling van 22% voor iemand die nog maar 2 dagen naar kantoor gaat – thuiswerken is de norm – kost dat ritje op en neer zomaar € 300,-. En dat is dan nog inclusief de bijdrage van de werkgever. Een deelauto is dus niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de portemonnee, zoals veel in het plan van Henk. 

Overcapaciteit 

Hoe komt Henk aan die enorme overcapaciteit? “Het komt door de schil om je huis heen. Dat heet een passief huis, ik maak daar een actief huis van door de warmte te hergebruiken. 

Bovendien liggen op het dak niet alleen PV-panelen, maar ook voldoende PVT-panelen die direct warmte leveren.” Het verbruik van zijn ideale huis is bijzonder laag. En is het bewolkt, dan kan de huisaccu een aantal dagen overbruggen. Bij langdurig grauw weer is daar de buurtaccu. 

Starterslening [maar dan anders]

De bouwkosten van zijn starterswoning komen uit op € 300.000,-. Voor de meeste starters niet te betalen, zou je zeggen. Maar Henk is in twee dingen bijzonder goed, zegt hij zelf: financiën en techniek. Daarom strooit hij met nog een rekensommetje. Dat heeft betrekking op zijn ideaalhuis en een starter: “Van die € 300.000,- stop je € 50.000,- in Box3 – door de overcapaciteit heb je een gesloten businesscase – , Ollongren heeft geregeld dat je € 25.000,- extra mag lenen, omdat het om een duurzame woning gaat. Dan moet je zelf nog € 225.000,- lenen. Een starter betaalt uiteindelijk € 800,- per maand, met daarin alles verrekend.” Henk heeft al twee banken bereid gevonden om deze hypotheek in combinatie met de persoonlijke lening te verstrekken. ABN-AMRO en Triodos willen onder voorbehoud meewerken, want eerst moeten de plannen nog gerealiseerd. 

Netbeheerder 

De huizen zijn dus zelfvoorzienend en energieleverend. Voor de bewoners levert het op. Wat levert het op voor de netbeheerder? Henk: “De deelauto’s en de buurtaccu stel je ter beschikking van de netbeheerder, zodat de netbeheerder 24/7 gebruik kan maken van én je opslagcapaciteit én je opslaghoeveelheid. Als je overal van die schiereilandjes of energiecentrales maakt, houd je het hele net stabiel. We draaien het om. Wij hoeven geen energie meer, we geven energie.” Nadeel nu is nog wel dat de wetgeving nog niet zo ver is dat de netbeheerder een vergoeding mag geven, maar hier wordt aan gewerkt zegt een optimistische Henk. Een ander groot voordeel is dat er van de opgewekte energie geen energie meer verloren gaat, wat nu vaak wel het geval is. “Nou knijpen we de zonneparken af op 75%. Een kolencentrale kan niet alles 1-op-1 maken, daar wordt ook zo’n 50% van weggegooid, dus we maken meer en meer. En bij mij, als je binnen de wijk blijft, gooi je geen kilowattje weg. En dat is dus waar je nog meer voordeel mee gaat halen ten opzichte van het oude systeem.”  

Voordelen

Maar er zijn nog veel meer voorbeelden van voordelen te benoemen. Ze buitelen over elkaar heen. Zo heeft een laadstation naast een laadfunctie ook verdienmogelijkheden. “Naast zo’n laadplein kan prima een tent met broodjes staan, of een stomerij die gebruikmaakt van de wijkenergie. Maak er een bemand laadstation van voor fietsen, bakfietsen, motors, alles kan er opladen. De opslagcapaciteit kan gebruikt worden door telecombedrijven, zij willen altijd een back-up. Er zijn bedrijven die elektrische auto’s neerzetten bij festivals, zodat ze geen dieselgeneratoren meer nodig hebben.” Bij Henk is de sky the limit.

Waar staan we nu? Henk houdt zich op dit moment bezig met twee projecten. Een CPO-project in Breda en hij is in gesprek met de gemeente Helmond over hun Brainport Smart District. “Mijn plan is 300% realistisch. Alle tekeningen liggen klaar, nu alleen nog bouwgrond.” En naast de tekeningen heeft hij ook alvast mogelijke partners voorgesorteerd.

CO2-reductie is winst

Het gaat Henk niet om geld. Hij wil geen winst maken op zijn idee, zijn winst is CO2-reductie. “Al wil BAM Nederland of VolkerWessels hiermee aan de haal gaan, dan zou ik dat alleen maar toejuichen. Als ze bij mij beginnen over concurrenten, dan is het gelijk klaar. We hebben geen concurrenten, we moeten met zijn allen beter worden, kennis delen. Samen ga je sneller.”  

Corona brengt inzicht, vindt hij. “Mijn bronchitis is een nadeel, maar als dat nodig is om te laten zien dat de wereld moet veranderen, dan vind ik dat prima. Want als het in het jaar 2100 zes graden warmer is, dan is er geen leven meer mogelijk … ”