De taal van een zelfsturend projectteam

Projectmanagement
Ruimtelijke ontwikkeling
Laurens Plender
Projectmanager gebiedsontwikkeling
15 april 2022

Gebiedsontwikkeling draait om taal! Volgens Laurens Plender, projectmanager gebiedsontwikkeling, zijn het woorden die opbouwen. Hij werkt met mensen die niet gelijk zijn, maar wel gelijkwaardig. Vriendelijk zijn is volgens hem een keuze en goede relaties maken van hem een gelukkig man. Leer van Laurens hoe de juiste woorden voor de beste oplossingen zorgen binnen gebiedsontwikkeling.

Laurens, man van twee uitersten. Enerzijds heeft hij een fascinatie voor de stad, wil hij een plezierige leefomgeving voor mensen creëren. “Daardoor ervaren ze een stuk geluk.” Anderzijds is hij graag in de ongerepte natuur te vinden. “Kamperen in de winter met een houtkachel in je tent.” De natuur de stad in trekken is volgens hem echt een kans. “Er zijn genoeg onderzoeken die vertellen dat groen bijdraagt aan geluk. Zo gaat groen hittestress tegen en mensen voelen zich plezieriger bij een paar graden minder.” 

Met zijn bureau Waardecreatie werkt hij voor overheden, nu met name voor gemeenten. “Ik werk toe naar een bureau voor advisering op het gebied van gebiedsontwikkeling, stedenbouw en architectuur.” Want nu worden vooral zijn skills voor projectmanager gebiedsontwikkeling uitgedaagd, maar ontwerpen is ook iets wat hij graag doet.

 

Why huizen

Een goed begin is het halve werk, luidt het spreekwoord. Luisterend naar Laurens’ verhaal, lijkt dit goede begin invloed te hebben op het hele werk. Hij blijkt fan van Simon Sinek. “Start with the why, start niet met de resultaten, maar begin met de doelstellingen. Daarmee creëer je draagvlak voor je project.” In plaats van: we bouwen 300 huizen, zoom je eerst in op welk probleem je daarmee oplost, welk type huizen je daarvoor wilt bouwen en vervolgens pas op hoe je dat gaat doen. 

Behoeften worden anders. “Sla het boekje ‘Geen Paniek! Liefde en geluk in de 21e eeuw’, van Jan Latten [CBS] er maar op na. Relatievormen veranderen, daar moet je slim op inzetten. Als je die behoefte vertaalt, dan krijg je die XS-woningen van Heijmans of zoiets als StartBlock uit Emmeloord en ga je bouwen voor senioren om die doorstroom te bevorderen.” Volgens Laurens moet je zo vroeg mogelijk in het proces anticiperen op de uitvraag, want de markt wil wel, als je maar duidelijk aangeeft wat je wilt en waarom je het wilt. 

Projectteam

Oké, dat gezegd hebbende, gaan we het hebben over het projectteam. Laurens zet de hoofdlijnen uit, bouwt aan een team en samen bouwen ze aan een fantastisch resultaat. En dat alles wordt mede mogelijk gemaakt door een fijne teamspirit. Klinkt goed. Maar wat wordt nou bedoeld met teamspirit? “Dat heeft te maken met verbinding, met de omgang. Bouw je elkaar op, gun je de ander zijn positie? Het gaat om het geheel, om de optelsom van de verschillende capaciteiten, kwaliteiten en iemands unieke DNA.” Lange tenen en haantjes passen dan ook niet bij deze spirit. 

Wil je iemands unieke DNA tot uiting laten komen, dan zijn daar wel een paar bijbehorende randvoorwaarden. Vrijheid is daar één van. Vertrouwen hoort daar natuurlijk bij. En als iets beter kan, dan vraagt dat om feedback zonder oordeel. Spreek iemand aan op werkzaamheden en wijs de persoon niet af. Die eeuwige schuldvraag kan van tafel geveegd worden. “Goed of fout is niet relevant. In hoeverre helpt de schuldvraag, wat brengt jou dat verder?”  

 

Positief beoordeeld

Dat is leuk en aardig, maar als iemand anders een fout maakt, wil jij dat niet terugzien in je beoordeling. En wat blijkt, dat hoeft dus ook niet. “Ik start altijd met te zeggen: je krijgt van mij een positieve beoordeling. Daar worden mensen niet lui van, je haalt juist de angst weg. Want dat is de paradox, mensen gaan niet beter presteren door angst. Misschien op de korte termijn, maar niet op de lange. Uiteindelijk is dat de nagel aan je doodskist.” Logisch, want frisse ideeën en interessante oplossingen kun je in een angstcultuur namelijk wel vergeten. Angst haal je ook weg als je je waardering uitspreekt, vertelt Laurens. “Straffen en belonen brengt niet tot bloei. Het gaat om onvoorwaardelijk vertrouwen. Soms is dat ook zoeken, hoe verwoord je dingen. Maar daar groei je in.” 

 

Resultaat

Klinkt zacht en dat is het ook, maar dat zorgt dan wel voor kneitersgoede resultaten. “In 90% van de gevallen lopen processen niet goed, omdat de zachte kant niet voldoende aandacht krijgt.” [bron: A Practical Guide to Successful Construction Projects, van Wassenaer 2017]. Interessant. “Daar is winst te behalen, weet ik uit ervaring.” Laurens heeft ervaren hoe het is om voor projectmanagers te werken die ruimte bieden en waarvoor je met plezier werkt versus managers die alleen sturen op tijd, geld en kwaliteit. Als je alleen maar gestuurd wordt op de output, krijg je nooit de beste resultaten. “Er is nu veel verloop binnen organisaties. Mensen willen gewaardeerd worden en zeker de jongeren zijn idealistischer en willen een maatschappelijke bijdrage leveren. Ze vragen zich af: hoe maak ik de wereld een stukje mooier, beter?”

 

Waardering

Die waardering: “Uitspreken, niet alleen denken. Een bedankje is ook op zijn plaats als iemand eerlijk is over zijn fouten. Help elkaar.” Taal is echt een ding binnen gebiedsontwikkeling. De juiste woorden bouwen een team en een gebied namelijk op. En ja hoor, daar zijn trainingen voor te volgen, maar het moet ook in je zitten. “Misschien moeten we er niet te veel over praten, maar gewoon doen. Het is geen kunstje, het gaat om jou als mens. Bewustwording kan daarbij helpen, maar dan moet gedrag wel internaliseren in de persoon.” Voor bullebakken is er vast een functie elders.

 

Werkrelaties 

Zijn eerste doelstelling binnen een projectteam is het bouwen aan prettige werkrelaties. Hij is geïnteresseerd in de ander. De vraag ‘Wie ben jij’, vindt hij veel belangrijker dan ‘Wat heb je allemaal al gedaan?’. “Wat drijft je, wat maakt je gelukkig, waar wil je aan bijdragen. Op die manier zet ik de toon en mijn manier van handelen inspireert hopelijk de anderen.” Over toon gesproken, Laurens komt op de proppen met een verhaal over Neil Young. Die koos ervoor om alleen met B-muzikanten te werken, maar door de juiste cultuur binnen de band behaalde hij daarmee de beste resultaten. 

Mocht er zich onverhoopt toch een onveilige situatie voordoen door gedrag, dan kan hij daar iemand prima op aanspreken. “Doe je dat, dan wordt de relatie juist versterkt. Het doel is namelijk helpen. En dan kun je ook bespreekbaar maken dat het project misschien niet passend is qua beschikbare tijd of type project. Dat kan.” 

 

Reduceer stress

Vriendelijk zijn is een keuze, stelt hij, maar hij weet ook dat dat niet in alle situaties makkelijk is. “Stress reduceert vriendelijkheid.” Kortom, reduceer stress. Hoe je dat doet? Door goede relaties aan te gaan, waardoor je samenwerkt en op elkaar kunt bouwen. Het hart van het project, je projectteam, moet kloppen. Iedereen heeft daarbinnen zijn of haar rol. Niemand is gelijk, maar werken kun je wel gelijkwaardig. 

En klopt: “Je hebt je geld, het risico, de tijd en communicatie … dat moet wel goed gebeuren. Toch kun je je doelen ook behalen zonder stress.” En dan volgt er een stukje over eigenwaarde. “Stress heeft ook te maken met: hoe zie jij jezelf. Ben je mild naar jezelf en anderen? Als je vriendelijk bent voor jezelf, kun je ook vertrouwen houden. Achter stress zit altijd angst. Leer je grenzen kennen en aangeven. Dat betekent ook: niet meer werk aannemen dan je aankunt.” 

 

Praat

Wil jij nou ook werken met een stralend, zelfsturend projectteam, dan hoef je eigenlijk maar één ding te doen om van start te gaan. “Ga het gesprek aan, praat met mensen.” De oplossingen komen vanuit het team, omdat alles er al in zit. Als projectmanager moet je alleen maar zorgen dat dat eruit komt.