Bomen naar de stad brengen

BLOG
Duurzaamheid
Innovatie
Ruimtelijke ontwikkeling
Jarno van Veelen
Adviseur stedelijk groen bij BVB Landscaping
18 februari 2021

De verticale tuin op het nieuwe appartementencomplex in de Eindhovense wijk Strijp-S is voor Jarno van Veelen een kroon op het werk. Want: hoe meer bomen in de stad, hoe beter we ons voelen. Een probleemoplosser met een groene missie.

Vanaf het moment dat hij kon lopen, ging Jarno van Veelen al met zijn vader en de hond mee naar het bos. Nog steeds is hij vaak in de natuur te vinden, een plek waar hij zich altijd goed voelt. Toch begon hij zijn loopbaan als salesadviseur in de autobranche. ‘Dat was ook leuk. Ik ga graag met mensen om, en ik krijg graag dingen voor elkaar. Maar toen werd ik toch gegrepen door de groene wereld. Ik voelde: dit is het.’ Na een omscholing tot European Tree Technician ging hij aan de slag als adviseur stedelijk groen bij BVB Landscaping. Dat zijn werk hem vooral in de stad brengt, is geen probleem. Want hij komt daar met een missie: natuur brengen. Dat is volgens hem hard nodig.

Meer groen

Bomen, struiken en planten leveren de stad heel veel op, betoogt Jarno. ‘Dat kan op heel gewone plekken. In de trottoirs, op pleinen, dakterrassen. Groen biedt verschillende voordelen, die je alleen niet meteen ziet. Het zuivert de lucht, slaat CO2 op, houdt water langer vast en geeft verkoeling op zomerse dagen. Door klimaatverandering wordt dat allemaal steeds belangrijker. Bovendien is wetenschappelijk aangetoond dat mensen minder stress ervaren in een groene omgeving, dus het levert ook gezondheidswinst.’

Meer geld

Daarnaast wordt de overheid ook op een onverwachte manier beter van groen, merkt Jarno op. Namelijk financieel. Onderzoek laat zien dat huizen in straten met bomen hoger getaxeerd worden dan vergelijkbare woningen in straten zonder bomen. Wat dat betekent: een hogere OZB- en overdrachtsbelasting. In 2016 rekende de gemeente Den Haag uit dat de Haagse bomen jaarlijks goed zijn voor 1,3 miljoen euro extra aan OZB-inkomsten.

Goede grond

Het is wel belangrijk dat de juiste bomen op de juiste plek staan, en in een gezonde bodem. Jarno: ‘Bomen en bodem kun je zien als burgers en overheid. Wij betalen belasting aan de overheid in ruil voor wegen en droge voeten, bomen betalen belasting aan de bodem waarin ze wortelen. Want de stoffen die zij uit de lucht halen, zoals koolstof, geven ze aan de bodem. Daarvoor leveren de bodemorganismen weer voeding terug. Maar als een boom niet in goede grond staat, gaat de samenwerking haperen.’ Als adviseur voor stedelijk groen komt hij dat maar al te vaak tegen.

Kijk uit voor wortels

Van de tien bomen op stoepen en pleinen zijn er naar Jarno’s schatting maar twee die het goed doen. Vier bomen doen het matig, de andere vier geven problemen. Jarno: ‘Zonde, het is niet nodig. Er zijn verschillende oorzaken. Soms is de bodem te veel verdicht, dan zit er geen lucht in en stikken de bodemorganismen. Ook worden soms bij het planten niet de juiste stoffen aan de bodem toegevoegd. Dan kan zo’n boom niet goed settelen. Een ander probleem is dat voor een bepaalde plek niet de goede boomsoort is gekozen. Dan kun je bijvoorbeeld krijgen dat de wortels op den duur de stoeptegels of het wegdek omhoog drukken.’

Meer kennis

De oplossing zit volgens Jarno deels in meer kennis bij opdrachtgevers. Met name de bodem krijgt nu veel te weinig aandacht, zowel in opleidingen als in het beleid. ‘Het is een ondergeschoven kindje. Niet alleen in het beleid, maar zelfs in de opleidingen. We kijken naar alles boven de grond. En wat eronder zit, daar kijken we letterlijk overheen. Daarom organiseren we bij BVB Landscaping seminars over de bodem voor mensen uit het werkveld. Voor veel deelnemers zijn die echt een eyeopener.’

Langetermijn

Maar is alles opgelost met meer kennis? Niet meteen, geeft Jarno toe. Een andere manier van aanbesteden is ook nodig. ‘Bij gemeentes regelt de afdeling Realisatie de aanleg van het groen, de afdeling Beheer doet het onderhoud. Bij aanbestedingstrajecten zouden veel langere termijnen moeten gelden. Nu is er bijvoorbeeld een garantietermijn van één jaar op een boom. Terwijl het zeker vijf jaar duurt voor je weet of een boom goed is gesetteld. En een verkeerde aanleg levert later hoge kosten op. Een gemeente becijferde onlangs dat ze per boom over de hele levensduur 2600 euro uitgeven aan het herstellen van het wegdek door opkomende boomwortels. Dan kun je dus beter aan het begin iets meer besteden, dat verdien je snel terug.’  Artist impression Trudo vertical forrect 1

Verticaal bos in Eindhoven

Dat er een kentering gaande is, ontgaat Jarno niet. Mensen vinden groen en natuur steeds belangrijker. ‘Groen is geen bijzaak meer, het wordt langzaam hoofdzaak. Ook bij gemeentes en andere opdrachtgevers is er meer ruimte om te innoveren. Ze steken elkaar aan. Een van de mooiste voorbeelden voor ons is de nieuwe Trudo Toren in Strijp-S, het voormalige Philips-terrein in Eindhoven. Dat is het eerste appartementencomplex voor sociale huurwoningen ter wereld met een verticale tuin. In Antwerpen en Utrecht verrijzen nog twee vergelijkbare gebouwen. Geweldig dat wij aan deze innovatieve projecten mogen bijdragen.’

Veel boom per m2

De 70 meter hoge Trudo Toren in Eindhoven wordt naar verwachting deze zomer opgeleverd. Elk appartement heeft een balkontuin met boom, planten en struiken. Jarno: ‘Het hele gebouw is ontworpen als verticaal bos: dikke vloer, een speciale ruimte voor irrigatie, enzovoort. De balkons zijn zo gepositioneerd dat de bomen nog een stuk kunnen groeien. ’ In totaal herbergt de woontoren 125 bomen en meer dan 5.000 planten en struiken op een oppervlakte van ongeveer 300 m2. ‘Normaal zou er veel meer ruimte nodig zijn om zoveel groen te plaatsen. Deze woontoren biedt Strijp-S dus heel veel verkoeling, luchtzuivering en andere gunstige effecten per vierkante meter.’ 

Takelwerk

‘Ikzelf was vooral betrokken bij het begin van het project: ik ontwierp de boombak, de samenstelling van de grond, bemestingsplan, het irrigatiesysteem met sensoren. Dat moet allemaal goed zijn, anders redden die bomen het niet. Twee weken geleden was ik erbij toen de bomen naar boven werden getakeld. Best een spectaculair gezicht, als je die machines alle bomen omhoog ziet brengen. Er ging wel iets door me heen. Als je iets “natuur naar de stad brengen” kunt noemen, dan was dat het wel.’

 

Vertel je verhaal