Partnership tussen gemeente en gemeenschap in Heemstede

    Astrid Nienhuis
    Burgemeester gemeente Heemstede

    Gemeente Heemstede staat niet boven haar gemeenschap, maar er middenin. Burgemeester Nienhuis is van mening dat de huidige tijd vraagt om vertrouwen in inwoners en hun wijsheid. De nieuwe realiteit waar we vandaag in leven vraagt om nieuwe oplossingen, want de oude voldoen niet meer. 

    “Heemstede is de mooiste gemeente van Nederland, vind ik”, zegt de burgermoeder. En daarin staat ze niet alleen, want Heemstede komt voor in de top 3 van mooiste gemeenten om te wonen in Nederland, een onderzoek dat jaarlijks uitgevoerd wordt door Elsevier Weekblad. “Mooie omgeving, leuke mensen, een rustpuntje in de drukke Randstad met het strand dichtbij. Mooier kan eigenlijk bijna niet, dus het is fantastisch om hier burgemeester te zijn.” 

    Volgens mevrouw Nienhuis is het een oase, een gemeente die naast het vele groen ook gekenmerkt wordt door de vele monumentale gebouwen. Zoveel moois wil je natuurlijk ook behouden en met alle opgaven die op het bordje liggen, vraagt dat om de nodige samenwerking en creativiteit. 

    Samenwerkingsverbanden 

    Kijkend naar de verschillende opgaven hoeft de gemeente gelukkig niet alles alleen op te lossen. Burgemeester Nienhuis: “Sommige opgaven zijn gewoonweg niet of nauwelijks uit te voeren op de schaal van Heemstede, dus dat betekent dat je in regionaal verband met elkaar gaat praten hoe je die problemen gezamenlijk oplost.” Dit geldt bijvoorbeeld voor de energiestrategie. Volgens de burgemeester is het een tijd van samenwerkingsverbanden, durf en experimenteren om te voldoen aan alle opgaven.

    Zelf werkt de gemeente samen met de verschillende gemeentes in Kennemerland, het Hoogheemraadschap en met de Provincie. Maar er zijn ook verschillende partijen en ondernemers binnen Heemstede die meedenken en meedoen. “Mooi om te zien dat er rondom een aantal opgaven echt ook een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid wordt gevoeld”, zegt ze daarover. Een mooi initiatief vindt mevrouw Nienhuis de club HeemSteeds Duurzamer. “Een coöperatie van ondernemers en inwoners die gevraagd en ongevraagd advies geeft.”

    Wonen

    Een opgave die Heemstede deels zelf kan oplossen is de woningopgave. “We moeten kijken hoe de demografie zich ontwikkelt. Hoe je jongeren vasthoudt en nieuwkomers een plek kunt geven.”  Waarbij starters en senioren speciale aandacht krijgen vanuit de gemeente. 

    Nieuwe woonruimte moet gerealiseerd worden in de bestaande vierkante meters bedoeld voor ruimtelijke ontwikkeling, want de oase moet blijven. Dat vraagt om creatieve oplossingen. En het lijkt erop dat het aan creativiteit en goodwill niet ontbreekt in de gemeente. De burgemeester somt enkele ideeën op. “Bedrijfslocaties omturnen naar woningbouwlocaties. Of de gedachte om gemeenschappen te huisvesten in plaats van alleen mensen, dus kijken hoe je echt aan community-building kunt doen.” En mevrouw Nienhuis snapt dat niet iedereen hiervoor meteen openstaat. “Je ziet kansen en informeert of mensen daar interesse in hebben, zodat ze daar dan samen vorm aan kunnen geven.” Daarom is ze vooral op zoek naar mensen die in de voorhoede een rol willen spelen. En in het geval van community-building ontstaat deze toevalligerwijs al op natuurlijke wijze. 

    Ambitie

    De burgemeester vertelt over een groep zusters in een kloostergemeenschap die toch enige ondersteuning kon gebruiken en een groep jongeren die op zoek was naar tijdelijke woonruimte. De jongeren zijn bij de zusters ingetrokken. Deze situatie duurt inmiddels twee jaar en binnenkort loopt dat af. “Maar iedereen heeft kunnen ervaren hoe dat is om op zo’n manier samen te leven. En ik heb de jongeren laatst gesproken en ze gaan samen op zoek naar een nieuwe locatie. Dus dat is wel heel grappig. In eerste instantie wordt dit uit nood geboren en omdat mensen ervaren hoe dat voelt, hebben ze vanuit daar zelf een ambitie.”

    Ondernemer 

    Maar ook ondernemers die tevens vastgoedeigenaar zijn, zitten niet stil. Ze willen met elkaar en met de omgeving in gesprek om een locatie te ontwikkelen. Zij kloppen bij de gemeente aan om te weten welke kaders er gelden en bedenken zelf wat ze op die locatie willen. Een omgekeerde ontwikkeling noemt Astrid Nienhuis dit. En dit soort acties juicht ze toe. 

    Ze vertelt over een ander succesvol project waarbij inwoners gevraagd werden om actief mee te denken over de herontwikkeling van het havengebied. De burgemeester vindt het ontzettend belangrijk dat in deze tijd, waarin je toch enige polarisatie ziet in de samenleving, inwoners samenkomen en zelf ideeën ontwikkelen voor de openbare ruimte. Waarbij de gemeente een ondersteunende rol biedt. “Van controle de stap maken naar vertrouwen in eigen inwoners en hun wijsheid daarin. En natuurlijk houd je in de gaten dat iedereen gehoord wordt en dat eigenbelang daar niet de overhand in gaat nemen.” Het mooie daaraan is volgens de burgemeester dat mensen elkaar beter leren kennen, waardoor de cohesie toeneemt en daardoor het gevoel van veiligheid. “Dat is allemaal winst en dat is winst waar je niet op kunt sturen. Dat moet je ervaren en dat kan alleen maar door te doen en als overheid ook wat los te laten.” 

    Monumenten

    Wat de gemeente niet los kan laten zijn de monumentale gebouwen in eigen beheer. Maar mevrouw Nienhuis heeft niet de illusie dat alle monumenten een triple A-status gaan krijgen wat betreft het energieneutraal maken. “Gelukkig moet een gemiddelde gerealiseerd worden, dus welke maatregelen kun je dan nemen in panden waar het makkelijker gaat om vervolgens te compenseren voor de panden waar het veel en veel moeilijker is om dat te doen.” 

    Waterschade en droogteschade is gelukkig nog niet geconstateerd bij de monumenten. “We zitten weliswaar in de Randstad, maar we zitten nog redelijk hoog in vergelijking met de omgeving, we zitten op een oude strandwal.” Wel heeft de droogte van afgelopen zomer schade toegebracht aan de openbare ruimte. De burgemeester vraagt zich af of de stand van het grondwater inmiddels is hersteld. Het heeft in ieder geval lang geduurd voordat het groen zich herstelde. Nog een reden om verharding tegen te gaan en het huidige groen te koesteren. 

    Vraag aan het netwerk: 

    Kijkend naar het vraagstuk rondom mobiliteit, hoe richt je de infrastructuur nu al zo in dat deze past bij de auto’s van vandaag – ieder huishouden één of meer auto’s en bijbehorende parkeerplekken – maar ook past bij de toekomst, waarbij elektrisch rijden, meer fietsen en ‘delen is het nieuwe hebben’ wellicht de overhand krijgen. 

    Lees verder

    Top bloggers

    Marianne Nevens
    Marianne Nevens
    Omgevingsmanager Overvecht-Noord
    Djordy van den Eijnde
    Djordy van den Eijnde
    Projectmanager Bouw
    Toon Mans
    Toon Mans
    Burgemeester gemeente Castricum
    Gaatze de Vries
    Gaatze de Vries
    Wethouder gemeente Heemskerk