ENERGIEPARK LEIDEN II

    Rutger Engelhard
    Medeoprichter burgerinitiatief Nieuw Leids Bolwerk.

    Een unieke samenwerking tussen gemeente, marktpartijen en buurtinitiatief. Het Energiepark Leiden, vanuit drie hoeken bekeken. Aan het woord is Rutger Engelhard, voorzitter burgerinitiatief Nieuw Leids Bolwerk.

    “Ik heb gehoord dat het normaal is binnen gebiedsontwikkeling, de ene ramp na de andere, daar word ik goed moe van.” Hij is met pensioen en daardoor een man met tijd, zegt hij zelf. Maar al zijn tijd wordt opgeslokt door Energiepark Leiden. Als voorzitter van het burgerinitiatief Nieuw Leids Bolwerk [NLB} zit hij aan tafel met gemeente en marktpartijen om mee te praten en te beslissen over de toekomst van een groot, rustig stadspark aan de Singel.

    Geluidshinder

    “Leidenaren worden dol van al die evenementen”, zegt hij. Er is het burgerinitiatief dan ook veel aan gelegen om de ontwikkeling van een leuk, cultureel programma – zoals gewenst door de gemeente – binnen de perken te houden en daarmee geluidshinder te voorkomen. “Die culturele herrie hoeft voor ons niet.”

    Rutger geeft aan dat de bewoners voorrang moeten krijgen op het lawaai, want zij waren er het eerst. “Het lawaai kwam naar ons toe. En ook al speelt deze discussie nu op de achtergrond, in een later stadium zal deze weer oplaaien.” Het doel van Nieuw Leids Bolwerk is een zo mooi mogelijk park met zo min mogelijk lawaai.


    Actiecomité

    Hoe het begon. Rutger: “Zo’n drie jaar geleden wilde de MeyerBergman Erfgoed Groep samen met de toenmalige wethouder het kleine broertje van de Westergasfabriek realiseren in het Energiepark. Dat is een heel leuk plan, maar niet midden in een woonbuurt met zo’n 10.000 bewoners op 300 meter afstand. Volgens MeyerBergman zou het wel meevallen met het geluid, maar in Amsterdam kunnen de mensen een zomer lang niet slapen in het weekend.” Tijd voor actie, dacht Rutger met twee andere gepensioneerden. En die actie hield ook in: tijd winnen. Door de plannen over de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 heen te tillen, kon er gewerkt worden aan een beter initiatief. Zo gezegd, zo gedaan. Ze gaan met succes voor de huidige plannen liggen en Rutger klimt – samen met bewoners – in de pen om een eigen gebiedsvisie van vier kantjes te schrijven.


    Gebiedsontwikkelingsconcept

    Een verzoek om steun belandt op het bureau van stedenbouwkundig architect Stefan Witteman. Er is geen geld, maar wel een gevulde pet en Stefan gaat aan de slag. Wat volgt is een volwaardig gebiedsontwikkelingsconcept, compleet met nieuwe woningen aan een groot, nieuw stadspark. Op die manier wordt het terrein letterlijk gebarricadeerd, want woningen perken de geplande lawaaierige evenementen in. “We hebben de gemeente geïnformeerd, maar niet met ze samengewerkt. Ze wisten niet wat ze met ons aan moesten, dat maakte het leuk,” lacht Rutger, “en spannend.”

    En terwijl de formateur het nieuwe college aanstelt, werken Rutger en zijn mede-initiatiefnemers de plannen verder uit. Stefan brengt ze in contact met de BPD. “Wat een grote partij is dat”, zegt Rutger vol bewondering. Weet Stefan misschien ook een kleinere partij, is de vraag. En zo wordt er ook contact gelegd met Steenvlinder.


    Participatie

    De gemeente start een nieuw participatietraject met Simone aan het roer. “Daar hebben we aan deelgenomen en heel veel bewoners voor opgetrommeld. Maar daarna maakte de gemeente een fout. Simone zei na afloop: ‘Dank u wel, nu trekken wij ons terug en ontwikkelen een gebiedsvisie.’” Voor Rutger en de zijnen reden om ook te werken aan een visie. “BPD en Steenvlinder vonden dat wel mooi. Zij waren uit op een goede positie met bewoners om zo straks de buit binnen te halen.”

    De uitkomsten vanuit de bewonersparticipatie worden geanalyseerd, de normen waar de eigen gebiedsvisie aan moet voldoen zijn daarmee bekend en BPD en Steenvlinder gaan samen met de bewoners en het NLB aan de gang. “Die partijen tuigen meteen een hele projectorganisatie op.” Na twee maanden is het voorstel klaar en wordt deze overhandigd aan de wethouder. “Zij heeft ‘m geaccepteerd en daarmee krijgt deze een officiële status”, vertelt de voorzitter van het burgerinitiatief.


    Visies

    Als je de gemeentelijke gebiedsvisie op het ingebrachte gebiedsconcept legt, dan is er slechts op twee punten geen overeenkomst bereikt. “Geen evenementen is niet gelukt, maar wel beperkt”, zegt Rutger. “En de dak- en thuislozenopvang die wij willen houden, omdat dat nu goed gaat, gaat verhuizen.” Niet veel later volgt het besluit om samen door te gaan. “We hadden de MeyerBergman-groep verjaagd en dat vonden ze niet leuk.”

    Maar ook de gemeente vindt dat niet zo leuk en onder politieke druk gaat Rutger het gesprek aan met mevrouw Meyer. “Een leuk mens, kan je goed mee lachen, maar je moet ook voor haar oppassen, want ze is een fantastische zakenvrouw”, is Rutger van mening. Mevrouw Meyer geeft tijdens zo’n gesprek aan dat ze graag wil meedoen, want deze manier van werken is de toekomst. 

    Aan Rutger de nobele taak om te praten, praten, praten in de wijk. “Ik word doodmoe van al dat praten.” En na een drukbezochte stadsbijeenkomst waarbij MeyerBergman zich opnieuw presenteert, wordt de strijdbijl begraven en is de samenwerking een feit.


    Burgerinitiatief

    In de tussentijd verandert het actiecomité naar een burgerinitiatief, waardoor de echte actievoerders afhaken. De club wordt aangevuld met bestuurders en adviseurs, waarvan sommige ook weer moeten afhaken, vanwege een gebrek aan tijd. “Ik zou er heel graag jonge mensen bij willen hebben, maar het kost zoveel tijd. Eigenlijk moet je met pensioen zijn”, is Rutgers conclusie.

    De overlegstructuur wordt uit de doeken gedaan:

    • Stuurgroep:
      directeuren, voorzitters, wethouder en NLB
    • Coördinatieteam:
      Simone, Hans en ik.
    • Kernteam:
      Projectleiders uit de verschillende marktpartijen aangevuld met het coördinatieteam.
    • Werkgroepen:
      Projectleiders, ambtenaren en bewoners. En de bewoners zijn in dit geval mensen met kennis van zaken die iets voor Leiden willen doen. “Ik ben er trots op dat we die mensen hebben kunnen interesseren.”

    “We kunnen met ambtenaren en gebiedsontwikkelaars meepraten en meebeslissen, op alle niveaus. Dit is nog nooit gebeurd.” Nu de werkgroepen op het punt staan om van start te gaan, is Rutger wel gespannen over hoe dit zal gaan lopen. “Het zal wel wrijving geven, maar ik zeg altijd: zonder wrijving geen glans.”

     Cruciale momenten

    Waar ze nu vooral hun hoofd over breken is Uniper die niet weggaat, terwijl de gebiedsvisie daar wel op is gericht. “Ze gaan niet weg voor 2035, zeggen ze en snijden nu het hele gebied doormidden. Ik heb gehoord dat het normaal is binnen gebiedsontwikkeling, de ene ramp na de andere, daar word ik goed moe van.” In de aankomende maanden zullen er naar verwachting nog veel cruciale momenten volgen. “Ik hoop dat het lukt, tot nu toe gaat het goed. Maar als er omwille van financiën een toren van 15 verdiepingen moet komen, dan is het voor ons einde oefening.”

    Ondanks dat het hem zijn rust kost, heeft Rutger er plezier in en is hij bijzonder trots op de unieke driehoek die ze institutionaliseren.

    Op de hoogte blijven van interessante verhalen van professionals? Meld je dan aan bij de community.

    Aanmelden bij community 

     

    Lees verder

    Bloggers uitgelicht

    Kirsten Bekkers
    Kirsten Bekkers
    Ruimtelijk onderzoeker conceptontwikkeling
    Jan Nathan Rozendaal
    Jan Nathan Rozendaal
    Burgemeester gemeente Elburg
    Astrid Nienhuis
    Astrid Nienhuis
    Burgemeester gemeente Heemstede
    Andy van den Dobbelsteen
    Andy van den Dobbelsteen
    Hoogleraar Climate Design & Sustainability, fac. Bouwkunde TU Delft