De uitdaging zit 'm in samen duurzaam doen

    Willem Arts
    Woordvoerder Team VIRTUe

    Studenten van de TU Eindhoven bouwen een huis voor de toekomst en ontwikkelen een vooruitstrevende app die duurzaamheid bevordert. Het gaat de studenten niet alleen om duurzaam wonen, ze willen vooral dat mensen duurzaam leven. In aanloop naar Solar Decathlon Europe – de grootste studentenbouwcompetitie ter wereld – bouwen zij aan een nieuwe samenleving.

    “Je ontwerpt een stad en een gebouw van de toekomst, waarin je zonne-energie verwerkt. Een zo innovatief, energiezuinig, efficiënt mogelijk huis. Dat ontwerp je en neem je mee naar de competitie, waar je het ook echt gaat bouwen.” Team VIRTUe neemt het op tegen 17 teams van over de hele wereld tijdens de Solar Decathlon in Wuppertal. Willem Arts, derdejaars student Sustainable Innovation, vertelt enthousiast over ‘zijn’ team. Tijdens zijn eigen zoektocht naar meer verbinding tussen bouwkunde en duurzaamheid besloot hij zich aan te melden voor het avontuur in Wuppertal. En omdat hij zo’n vlotte prater is, krijgt hij communicatie als taak. 

    Groots concept 

    Het is een brede competitie, vertelt Willem. “Je wordt beoordeeld op de duurzaamheid van je huis. Op de architectuur van je huis … allemaal door een vakjury. Maar je wordt ook beoordeeld op de manier waarop je je verhaal naar buiten brengt, of je social awareness over duurzaamheid in de gebouwde omgeving hebt opgewekt. Het comfort van het huis, maar ook op een bredere stedelijke schaal: heb je nagedacht over hoe je mobiliteit in de toekomst gaat aanpakken? Dat soort dingen.” De stad wordt op schaalmodel gebouwd – daar wordt op dit moment in Eindhoven aan gewerkt. Maar dat volledige concept moet verwerkt worden in een prototype huis. 

    In de praktijkTEAM-PIC

    Het team ging van start met 14 man, maar is gegroeid naar 52 studenten. Willem: “Allemaal studenten die naast hun studie een extra uitdaging en gezelligheid zoeken.” 60% van het team studeert bouwkunde, maar het team kijkt verder dan de eigen discipline en de muren van de TU. “Van het vorige team hebben we meegekregen dat Fontysstudenten [Hogeschool Eindhoven] heel praktisch denken en dat dat heel goed samenwerkt, zeker omdat we ook in de praktijk het huis en de app gaan bouwen, daarbij komt de specifieke kennis van Fontysstudenten goed van pas.” 

    De opdracht luidt: bouw een nieuw gebouw in een bestaande stedelijke context. Team VIRTUe heeft zijn oog laten vallen op een bestaand café in Wuppertal. In het ontwerp hebben ze daar twee woonlagen bovenop bedacht. “Het dak moet eraf, er komt dan een nieuw dak.” Maar zo ver gaan ze voor hun demonstratiehuis niet, ze nemen een hoek uit hun totale ontwerp. In Wuppertal worden er twee appartementen en een gemeenschappelijke ruimte gebouwd in slechts twee weken tijd. “We laten alles zien in een klein jasje.” 

    Ripple

    Voor het ontwerp, dat de naam Ripple draagt, bedacht het team van alles. De ideeën werden gescherpt door onder meer de architectenbureaus Paul de Ruiter architects en BiermanHenket. Een echte realitycheck noemt Willem dit. Het resultaat: “Het is modulair, flexibel en aanpasbaar. We hebben een centrale core die als een kolom door het huis loopt. En in die centrale core zitten BD-HDU-VISeigenlijk alle systemen. Alles wat daaromheen zit, kun je aanpassen en veranderen naarmate het gebouw een andere functie krijgt. De muren dragen geen gewicht, dus stel je voor: je hebt drie appartementen waar starters wonen, maar het gebied verandert juist naar meer families of meer kantoren. Dan kun je heel gemakkelijk de binnenkant van die woningen ombouwen om die een andere functie te geven. Maar alles verplaatsen naar een andere locatie is ook een optie.” 

    De appartementen zijn niet groot, denk aan studentenkamers van 20m2 en appartementen voor starters van 30m2. Maar die ruimte wordt dan wel weer superfunctioneel ingericht met uitklapbare keukenmodules en inschuifbare bedden. Minimalistisch, maar praktisch. 

    Samen

    De gedachte achter hun ontwerp is niet zozeer om nog meer vernuftige nieuwe technieken te bedenken. Willem: “Het meeste bestaat al.” De uitdaging voor deze studenten is: “Hoe laten we de gebruiker zelf ook duurzaam leven?” En daarbij verwachten ze dat we in ons toekomstige leven veel meer samen doen en samen delen. 

    Het belangrijkste vindt team VIRTUe dan ook dat bewoners samen kunnen komen. In de stad door activiteiten als stadslandbouw, maar ook in de gemeenschappelijke ruimte in het gebouw. Daar staan wat grotere apparaten [afwasmachine, wasmachine], daar is een grotere keuken en daar staat een grotere tafel. “Omdat ook bewezen is dat als mensen samen bezig zijn met een duurzaam leven ze dat meenemen naar hun individuele leven en het is toch ook een stuk leuker om het samen te doen.” 

    Slim display

    Het plan is om slimme systemen in de gemeenschappelijke ruimte te integreren. “Omdat we daarmee de techniek van het huis het beste in contact kunnen brengen met de mens.” Ze hebben zelf een slim display ontworpen dat advies geeft over het gebruik van grote apparaten, gebaseerd op wanneer de zon schijnt. “Dat kan laten zien wat een slim tijdstip is, kan dat delen met de buren, zodat je een gezamenlijk wasje kunt doen. Daarmee hopen we eigenlijk dat mensen in het huis samen minder energie gaan gebruiken”, legt Willem uit.  

    ZonnepanelenHDU-RENDER1

    Aan de zijkanten van het huis zijn zonnepanelen geïntegreerd, maar op het dak is dit minimaal. Zodat ook daar ruimte is voor samenkomst en stadslandbouw. Maar denk niet aan een boomgaard. De gewassen op het dak zijn klein. “Dan heb je ook niet zoveel gewicht op het dak liggen.”

    Normaal duurzaam leven

    Wuppertal stond gepland voor 2021, maar is door alle coronabeperkingen verschoven naar 2022. In deze bonustijd werkt team VIRTUe aan een nog uitgebreider plan. “Voor ons is de belangrijkste stap dat we ons niet beperken tot deze competitie. We hopen echt dat we duurzaam leven normaal kunnen maken voor mensen.” Om duurzaamheid een handje te helpen, ontwikkelen ze een app die verbintenis creëert en competitie aanwakkert. Je stelt je eigen duurzame doelen met betrekking tot je huis of gedeelde mobiliteit. Door punten te scoren, verdien je digitale munten die je kunt uitgeven op een sociaal platform. 

    Status

    De status van vandaag. “Momenteel zitten we in de constructiefase. Het is tijd voor realisatie en verdere voorbereiding.” Team VIRTUe is zelf tot veel in staat en wordt geholpen door maar liefst 51 professionele bedrijven en partners. Zij staan het team bij vanaf het ontwerp tot aan de uitvoering.

    De laatste partners worden nu gezocht, materialen besteld en crowdfunding opgezet. Teamleden volgen nu trainingen en behalen certificaten om in juni het testgebouw met eigen handen te bouwen. En in de tussentijd willen ze de app testen op de Eindhovense studenten. 

    In oktober gaat de testversie open voor belangstellenden en pers, om na een maand weer afgebroken te worden. “Dan begint de voorbereiding voor de competitie.” En die is pittig, blijkt. “Hoe gaan we het huis presenteren, hoe gaan we het huis in Wuppertal krijgen.” Ook al weten ze nog niet precies wat er geoptimaliseerd en georganiseerd moet worden, dit weet Willem wel: “In de aanloop is nog veel te doen.”

     

    De vraag van Willem aan het netwerk:

    “We zoeken altijd mensen die willen samenwerken, sparren of op een andere manier betrokken willen zijn.” Voor bijdragen in welke vorm dan ook graag contact opnemen met Willem op Willem.arts@teamvirtue.nl.



    Vertel je verhaal

     

    Lees verder

    Bloggers uitgelicht

    Kirsten Bekkers
    Kirsten Bekkers
    Ruimtelijk onderzoeker conceptontwikkeling
    Daniël Poolen
    Daniël Poolen
    Senior Sustainability Researcher at Rabobank
    Astrid Nienhuis
    Astrid Nienhuis
    Burgemeester gemeente Heemstede
    Andy van den Dobbelsteen
    Andy van den Dobbelsteen
    Hoogleraar Climate Design & Sustainability, fac. Bouwkunde TU Delft